Lãi suất tiền gửi dự kiến duy trì ở mức trên 7% cho kỳ hạn 6-12 tháng, trong khi lãi suất trái phiếu được duyệt ở mức quanh 8-9%, tạo áp lực lên mức lãi cho vay có thể giảm trong nửa cuối năm.
Trong tuần đầu tháng 7, nhiều ngân hàng đã áp dụng lãi suất tiền gửi trực tuyến ở mức 7-7,8% cho kỳ hạn 6-12 tháng, còn các kỳ hạn dài 24-36 tháng có nơi vượt 9%. Bên cạnh biểu niêm yết công khai, cuộc đua lãi suất thỏa thuận giữa các ngân hàng, đặc biệt nhóm vừa và nhỏ, diễn ra với nhiều chương trình ưu đãi và điều kiện tối thiểu về số tiền gửi.
Ở kênh trái phiếu, mặt bằng lãi suất bình quân thiết lập ở mức 8,7% cho kỳ tính lãi đầu tiên (12 tháng). Không ngân hàng nào, kể cả ngân hàng quốc doanh hay tư nhân, phát hành trái phiếu có lãi suất dưới 8%. Đối với các lô trái phiếu có lãi thả nổi, biên độ cộng thêm được điều chỉnh từ 2-2,5% lên 3,8%.
Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng cũng biến động mạnh, theo thống kê của Công ty Chứng khoán MB. Lãi suất qua đêm từng có thời điểm lên tới 17,25% trong quý đầu năm và ở quý tiếp theo còn ở mức khoảng 10,45%, cho thấy thanh khoản hệ thống chịu áp lực do huy động từ thị trường 1 vẫn chưa phục hồi tương xứng với tăng trưởng tín dụng.
Hiện nay, các ngân hàng huy động vốn chủ yếu từ ba kênh chính: tiền gửi dân cư, trái phiếu và liên ngân hàng, cùng với nguồn vốn từ vay hợp vốn nước ngoài. Theo ông Trần Văn Tánh của Yuanta Việt Nam, ngân hàng có thể huy động qua ba kênh này để đáp ứng nhu cầu vốn, nhưng lãi suất vẫn biến động mạnh, đặc biệt ở kênh liên ngân hàng. Việc vay hợp vốn nước ngoài giúp đảm bảo nguồn vốn trung–dài hạn ổn định, tuy nhiên cần thời gian đàm phán và đáp ứng nhiều tiêu chí.
Ông Tánh cho hay nhiều lô trái phiếu ngân hàng kỳ hạn 2-3 năm đang trả lãi 8-9% một năm, vì vậy tiền gửi tiết kiệm ở mức cao là cần thiết để thu hút người gửi. Theo đó, MB Securities cho rằng lãi suất huy động sẽ neo ở mức cao do áp lực thanh khoản từ nửa cuối năm. Tính đến giữa tháng 6, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 6,38%, trong khi huy động chỉ tăng 4,3%, tạo chênh lệch gần 2 điểm phần trăm giữa hai chỉ số.
Ngân hàng Nhà nước cho biết tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) toàn hệ thống đang dao động ở khoảng 112-113%, cho thấy hệ thống cho vay vẫn vượt quá huy động. Điều này là nguyên nhân đẩy lãi suất tiền gửi lên và nhấn mạnh áp lực lên biên lợi nhuận ròng (NIM) của các ngân hàng, đặc biệt với các ngân hàng quy mô nhỏ hoặc mở rộng tín dụng ở lĩnh vực bán lẻ và bất động sản.
Ông Cao Việt Hùng, Giám đốc phân tích tại ACB, nhận định mặt bằng lãi suất huy động có thể duy trì ở mức cao và chỉ có thể giảm nhẹ 0,2-0,5% trong nửa cuối năm nếu nguồn vốn đầu tư nước ngoài diễn biến tích cực, nhưng caveat lớn vẫn là diễn biến căng thẳng Trung Đông và giá dầu toàn cầu.
Trong bối cảnh các kênh huy động chủ lực chịu áp lực, việc giảm lãi suất cho vay trở nên thách thức, dù vẫn có nguồn dư địa tăng trưởng cho vay. Ngân hàng Nhà nước cũng đề nghị ngân hàng tập trung tạo dư địa tăng trưởng tín dụng an toàn và giảm chi phí, nhằm hỗ trợ nền kinh tế mà không làm lung lay an toàn hệ thống. Cụ thể, cơ chế mới cho phép điều chỉnh tỉ trọng tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào LDR được xem là biện pháp giảm áp lực huy động trong thời gian tới.
Nhìn chung, các ngân hàng được dự báo tiếp tục đối mặt với chi phí vốn cao và cần quản trị rủi ro chặt chẽ để duy trì biên lãi ròng, trong khi các yếu tố địa chính trị và biến động giá dầu có thể ảnh hưởng đến hành vi gửi tiền và cho vay của khách hàng.