Phát hành trái phiếu quý I khởi sắc

Khởi sắc thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý I/2026

Phân tích từ các tổ chức tài chính cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý I/2026 quay lại sự sôi động dù áp lực lãi suất và khối lượng đáo hạn cao vẫn hiện hữu. Theo FiinRatings đánh giá, tổng giá trị phát hành trong 3 tháng đầu năm đạt khoảng 40,3 nghìn tỷ đồng, tăng 60,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, phát hành riêng lẻ chiếm 64,5% và tăng gấp 12 lần, còn phát hành đại chúng chiếm 35,5% nhưng giảm 38% so với quý trước.

Hoạt động phát hành được cho là sôi động trở lại trong tháng 3 với giá trị đạt 31,6 nghìn tỷ đồng, tăng 84% so với cùng kỳ năm trước. Các chuyên gia cho rằng quý I thường ảm đạm do yếu tố mùa vụ, nhưng năm nay mặt bằng lãi suất ở mức cao sẽ khiến quá trình huy động vốn tiếp tục thận trọng ở cả nhóm doanh nghiệp sản xuất và ngân hàng.

Nguyên nhân chủ yếu là chi phí huy động vốn tăng lên và việc một số lô trái phiếu neo theo lãi suất tiền gửi của nhóm ngân hàng Big4 khiến chi phí vốn cho doanh nghiệp tăng cao khi điều kiện thị trường không thuận lợi. Do đó, nhiều doanh nghiệp có xu hướng chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn về việc điều hành lãi suất và diễn biến kinh tế vĩ mô trước khi triển khai kế hoạch huy động vốn mới.

Trên thị trường thứ cấp, lãi suất bình quân cũng tăng theo, phản ánh nhu cầu bù rủi ro của nhà đầu tư trước áp lực thanh khoản ở các kỳ hạn ngắn. Dù vậy, các chuyên gia từ FiinGroup và FiinRatings cho rằng kênh trái phiếu doanh nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng trong nguồn vốn trung- dài hạn, nhất là khi tín dụng cho bất động sản vẫn được kiểm soát và doanh nghiệp có dự án hợp pháp, uy tín tín dụng cao có thể đàm phán biên độ thấp hoặc áp dụng lãi suất thang để tối ưu chi phí vốn.

Áp lực đáo hạn vẫn hiện hữu khi cơ cấu phát hành cho thấy nhóm ngân hàng phi trái phiếu vẫn chiếm 70,4% tổng giá trị với 28,4 nghìn tỷ đồng, gấp 3,9 lần so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, bất động sản dẫn đầu với Marina Center có giá trị 10.196 tỷ đồng, đợt phát hành kéo dài 10 năm với lãi suất thang và tài sản đảm bảo.

Về kênh đại chúng, mặc dù ngân hàng đóng vai trò phát hành chủ yếu, một số đợt phát hành từ các doanh nghiệp phi tài chính như Coteccons, Transimex và Nông nghiệp BAF đã xuất hiện trong quý này nhờ sự điều chỉnh theo các nghị định mới, như Nghị định 245 được áp dụng từ tháng 9/2025. Trong khi đó, nhóm ngân hàng vẫn ưu tiên nguồn vốn linh hoạt để đáp ứng thanh khoản, khiến hoạt động phát hành trái phiếu của nhóm này kém sôi động hơn.

Về chất lượng trái phiếu, có khoảng 12,8 nghìn tỷ đồng trái phiếu gặp vấn đề trong quý I/2026, tăng 6,3% so với cùng kỳ. Lĩnh vực bất động sản chiếm tới 54,6% tổng giá trị trái phiếu có vấn đề, tiếp đến là nhóm năng lượng với 43,4%. Dù tỷ lệ trái phiếu gặp vấn đề có giảm so với năm 2024 nhờ cải thiện năng lực tài chính, lãi suất cao vẫn có thể tiếp tục tạo áp lực lên các đợn vị phát hành, đặc biệt với các lô trái phiếu thả nổi.

Những nhận định này cho thấy trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò bổ sung nguồn vốn trung-dài hạn cho doanh nghiệp, đồng thời phản ánh bối cảnh lãi suất cao và rủi ro thanh khoản. Đối với các dự án có pháp lý đầy đủ và xếp hạng tín nhiệm tốt, việc đàm phán biên độ thấp có thể mang lại lợi thế về chi phí vốn so với vay ngân hàng, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động và đầu tư trong ngắn hạn.