Nâng hạng chỉ là khởi đầu của cuộc chơi dài hạn

Việt Nam đã vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ của FTSE Russell và tiến gần tới nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo các chuyên gia từ SSI, đây là bước đi phù hợp với kỳ vọng của thị trường nhưng tác động tức thời không diễn ra ngay.

Theo nghiên cứu của SSI, kinh nghiệm từ nhiều thị trường cho thấy sau nâng hạng diễn biến giá có thể không đồng nhất ngay lập tức. Một số thị trường ghi nhận điều chỉnh trong năm đầu, trong khi trung hạn đa số đạt mức tăng 20–50% trong vòng 3 năm. Điều này cho thấy nâng hạng đóng vai trò là động lực trung hạn thay vì kích hoạt tăng giá ngay lập tức.

Điểm nổi bật của quá trình này là sự thay đổi cấu trúc thị trường nhằm cải thiện khả năng tiếp cận, minh bạch và vận hành. Dữ liệu cho thấy Việt Nam hiện duy trì các yếu tố nền tảng ở mức thuận lợi so với nhiều thị trường cùng nhóm. Sau FTSE Russell, mục tiêu tiếp theo là MSCI, và quá trình này phụ thuộc vào việc cải cách tiêu chí về tiếp cận thị trường, minh bạch thông tin và cơ chế vận hành.

Trong ngắn hạn, thị trường vẫn có thể biến động mạnh do các yếu tố vĩ mô và thông tin nâng hạng. Tuy nhiên, theo SSI, đà đi lên có thể xuất hiện ở nửa sau tháng và cuối năm khi dòng vốn từ các nhà đầu tư quốc tế bắt đầu hành động. Dữ liệu lịch sử cho thấy tháng 4 thường thận trọng, trong khi phần lớn cổ phiếu đã phản ánh kế hoạch kinh doanh và kỳ vọng lợi nhuận quý 1/2026.

Xu hướng dòng vốn được nhìn nhận ở hai kênh. Dòng vốn thụ động dự kiến bắt đầu giải ngân từ tháng 9/2026, còn dòng vốn chủ động có thể tăng khi quá trình nâng hạng hoàn tất. VPBankS ước tính tổng dòng vốn ngoại có thể đạt khoảng 1,7 tỷ USD, chưa kể khả năng dòng vốn từ các quỹ chủ động sẽ tăng gấp nhiều lần so với ETF khi MSCI mở rộng rổ cổ phiếu. Việc tham gia rổ FTSE EM không đảm bảo tăng ngay do ảnh hưởng từ diễn biến vĩ mô, nhưng đây sẽ mở rộng quy mô và thanh khoản cho thị trường.

Cạnh tranh về vốn còn được thể hiện ở phần “điểm nhấn ngân hàng”. SHB vừa được đưa vào rổ FTSE Global All Cap và đang tiến hành tăng vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng. Kế hoạch phát hành gồm 750 triệu cổ phiếu, cùng với việc tăng vốn nhằm nâng cao tiêu chuẩn quản trị và thu hút dòng vốn ngoại, được kỳ vọng sẽ tăng thanh khoản và hỗ trợ định giá.

Ông Phạm Lưu Hưng, chuyên gia, Kinh tế trưởng SSI cho rằng Việt Nam đang ở giai đoạn mở cửa hệ sinh thái đầu tư toàn cầu. Dòng vốn từ các quỹ thụ động được kỳ vọng sẽ giải ngân từ tháng 9/2026 và các đợt tiếp theo có thể diễn ra vào năm 2027 với tỷ trọng dần tăng.

Theo đánh giá của các chuyên gia SSI và VPBankS, nâng hạng là một động lực trung hạn, không phải biến động tức thời. Việc MSCI và các chỉ số toàn cầu khác tăng cường sự tham gia của vốn nước ngoài sẽ phụ thuộc vào tiến trình cải cách và minh bạch thông tin của thị trường Việt Nam. Vì vậy, nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì tầm nhìn dài hạn và theo dõi lộ trình phát triển cơ cấu thị trường để tận dụng cơ hội tăng trưởng lợi nhuận và mở rộng quy mô vốn trong tương lai.