Chi phí vay của Chính phủ Nhật Bản đã tăng lên mức cao nhất trong gần 30 năm, khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại về đà suy yếu của đồng Yên và tác động của kế hoạch chi tiêu dài hạn trị giá khoảng 2.300 tỷ USD đối với nợ công. Làn sóng bán tháo trái phiếu trong năm nay đã đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm lên 2,85%, mức cao nhất kể từ 1996. Đồng Yên tiếp tục mất giá và triển vọng thắt chặt tiền tệ của BOJ khiến nhà đầu tư lo ngại thêm về lạm phát và chi phí vay.
Áp lực trên thị trường trái phiếu gia tăng khi sự bất định về chi tiêu kéo dài tới 14 năm được công bố. Theo giới quan sát, chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu 10 năm và 2 năm đã mở rộng lên khoảng 1,4 điểm phần trăm, cho thấy nhà đầu tư yêu cầu mức lãi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn. Điều này phản ánh lo ngại về mức vay dài hạn của Nhật Bản và rủi ro tài khóa hiện hữu.
Khối nợ công của Nhật Bản hiện ở mức trên 200% GDP, nhiều nhà phân tích cho rằng đây là một trong những thách thức tài khóa nghiêm trọng nhất. Lợi suất trái phiếu 30 năm đã vượt mức 4% trong năm nay và tiến gần đến đỉnh trong phiên 5 tháng. Trong bối cảnh BOJ chuyển dịch sang thắt chặt dần, thị trường chứng kiến sự thay đổi lớn trong kỳ vọng về chi phí vay và cấp vốn cho nợ công. "Những yếu tố này đẩy thị trường vào trạng thái nhạy cảm với các biến động tài khóa mà nhiều năm nay không thấy", một chuyên gia cho biết.
Tín hiệu thắt chặt của BOJ khiến thị trường ngày càng chú ý tới xu hướng lãi suất dài hạn và mức chi trả nợ. Theo các nhận định, việc BOJ sẽ duy trì mua trái phiếu ở mức khoảng 2.000 tỷ Yên/tháng từ năm sau cho thấy sự cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và chi phí vay của Chính phủ. Fraser Lundie, Giám đốc bộ phận thu nhập cố định tại Aviva Investors, nhận định rằng thị trường đang thận trọng và rủi ro tài khóa có thể thúc đẩy chi phí vay tăng lên cao hơn dự kiến.
Ông Stephen Jones, Giám đốc đầu tư tại Aegon Asset Management, cho biết thị trường có thể đối mặt với một vòng xoáy tiêu cực nếu chi phí nợ tăng nhanh hơn tốc độ tăng chi tiêu công. Ông Stephen Spratt, Chiến lược gia lãi suất tại Société Générale, nhấn mạnh rủi ro ngân sách và chi phí nợ có thể thúc đẩy thị trường phản ứng mạnh khi ngưỡng 3% lợi suất 10 năm bị thử thách.
Trong bối cảnh này, các chuyên gia cũng lưu ý rằng đồng Yên đã rơi xuống mức đáy 40 năm và lạm phát ở mức tương đối nhẹ, nhưng Chính phủ vẫn phải vay với quy mô lớn. BOJ đang cân bằng giữa động lực phục hồi kinh tế và nguy cơ lạm phát, trong khi thị trường đòi hỏi sự tái cân bằng về chi tiêu và tài khóa. "Sự kết hợp của những yếu tố này đã khiến thị trường nhạy cảm với các vấn đề tài khóa hơn bất kỳ thời điểm nào trong nhiều năm qua", một nhà đầu tư cho biết.
Những rủi ro toàn cầu liên quan tới mức tăng lãi suất ở Nhật Bản có thể tác động lên các thị trường trái phiếu và cổ phiếu ở khu vực khác, đặc biệt khi dòng vốn di chuyển giữa các thị trường theo kỳ vọng về chính sách tiền tệ toàn cầu. Các chuyên gia cho rằng đây là một yếu tố cần theo dõi trong bảng cân đối rủi ro của nhà đầu tư quốc tế khi Nhật Bản chuẩn bị cho các quyết định lãi suất tiếp theo. Allianz và các tổ chức lớn khác duy trì cảnh giác trước nguy cơ bán tháo trên phạm vi toàn cầu.