Trong báo cáo được ECB công bố, vàng đang trở thành một thành tố ngày càng quan trọng trong dự trữ ngoại hối của nhiều nước, thay thế một phần trái phiếu kho bạc Mỹ để đa dạng hóa danh mục. ECB cho biết các ngân hàng trung ương đang chuyển hướng sang kim loại quý nhằm tăng cường sự ổn định của bảng cân đối và phòng ngừa rủi ro địa chính trị.
Đáng chú ý, theo ECB, Trung Quốc là nước mua vàng nhiều thứ tư trong năm 2025 (sau Ba Lan, Kazakhstan và Brazil) với khoảng 25 tấn mỗi năm. ECB ước tính Trung Quốc đã mua hơn 350 tấn vàng kể từ đầu năm 2022, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.
Vàng chiếm 27% tổng dự trữ ngoại hối chính thức toàn cầu vào cuối năm 2025. Ngược lại, trái phiếu kho bạc Mỹ đã giảm xuống còn 22% và đồng euro ở mức 15%. Những con số này phản ánh xu hướng tái cân bằng danh mục dự trữ toàn cầu giữa vàng, trái phiếu và tiền tệ khác.
Theo báo cáo, tỷ trọng vàng vượt trội so với trái phiếu Mỹ và đồng euro chủ yếu là do “hiệu ứng định giá”, với giá vàng tăng khoảng 30% vào năm 2024 và 60% vào năm ngoái. ECB cho biết, những lợi nhuận này “tự động làm tăng tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối chính thức”.
“Dữ liệu khảo sát cho thấy các ngân hàng trung ương nắm vàng không chỉ để đa dạng hóa danh mục mà còn như một biện pháp phòng ngừa rủi ro địa chính trị,” ECB cho biết thêm. “Các ngân hàng trung ương mua nhiều vàng hơn thường nằm ở những khu vực có nguy cơ xung đột bên ngoài cao hơn.”
Theo Chen Zhiwu - giáo sư chủ nhiệm ngành tài chính tại Đại học Hồng Kông (HKU), sự chuyển dịch này trùng hợp với sự suy giảm niềm tin vào trái phiếu kho bạc Mỹ, khi sức hấp dẫn của chúng bị suy yếu bởi cuộc chiến thương mại toàn cầu do Donald Trump phát động và cuộc xung đột với Iran bắt đầu vào cuối tháng 2/2026.
Theo dữ liệu do Bộ Tài chính Mỹ công bố hồi tháng trước, Trung Quốc đã giảm đáng kể lượng trái phiếu kho bạc Mỹ nắm giữ kể từ năm 2022, xuống còn 652,3 tỷ USD vào tháng 3/2026 từ mức 693,3 tỷ USD của một tháng trước.
Tuy nhiên, ECB lưu ý rằng nếu không có sự gia tăng giá trị vàng kể từ năm 2024, tài sản này sẽ chỉ chiếm 16% tổng dự trữ toàn cầu, tương đương với tỷ lệ của đồng euro và thấp hơn trái phiếu kho bạc Mỹ ở mức 26%. ECB cũng cho rằng vàng đối mặt với những hạn chế về cấu trúc khi là tài sản dự trữ chính thức so với các tiền tệ pháp định khác, do chi phí lưu trữ cao và nguồn cung vàng không hoàn toàn linh hoạt để đáp ứng nhu cầu thanh khoản toàn cầu.