Trong tháng 4/2026, VN-Index ghi nhận mức tăng trên 10% và đóng cửa quanh 1.854 điểm. Tuy nhiên, đà tăng chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, khiến bức tranh thị trường trở nên phân hóa rõ rệt. Nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn đối mặt với khoảng cách giữa mức tăng của chỉ số và lợi nhuận thực tế trong danh mục của họ.
Việc FTSE Russell công bố nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi ở cấp độ thứ cấp, có hiệu lực từ 21/9/2026, được xem là chất xúc tác chính cho sự dịch chuyển dòng tiền sang các chiến lược đầu tư có hệ thống và chọn lọc hơn. Theo VNDirect, khi Việt Nam chuẩn bị được đưa vào các rổ chỉ số FTSE, dòng vốn ngoại có thể chảy vào khoảng 1,0–1,5 tỷ USD qua các quỹ mở và ETF tham chiếu.
VN-Index kết thúc tháng 4 ở 1.854 điểm, tăng 10,7% so với cuối tháng trước, trong bối cảnh thị trường chịu nhiều áp lực từ các biến động vĩ mô. Tuy nhiên, đà tăng mang tính phân hóa và được thúc đẩy mạnh bởi nhóm cổ phiếu dẫn dắt, trong đó nhóm Vingroup đóng góp trên 186 điểm cho chỉ số. Ngược lại, nhiều nhóm ngành khác diễn biến kém tích cực hoặc đi ngang, cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm cổ phiếu.
Thanh khoản thị trường không tương đồng với đà tăng. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng đạt khoảng 26.300 tỷ đồng/phiên, giảm 22% so với tháng trước, cho thấy tâm lý thận trọng của dòng tiền và xu hướng đầu tư có chọn lọc thay vì lan tỏa rộng ra toàn thị trường.
Diễn biến này làm nổi lên khoảng cách giữa hiệu suất thực tế của nhà đầu tư và mức tăng của chỉ số. Nói cách khác, dù thị trường có xu hướng tăng điểm, nhưng không phải tất cả nhà đầu tư đều hưởng lợi tương xứng từ nhịp tăng này.
Thị trường phân hóa lợi nhuận của các quỹ
Khi thị trường Việt Nam tiến tới việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số FTSE, dòng tiền bắt đầu dịch chuyển theo các tiêu chí khắt khe hơn và trạng thái chọn lọc cao hơn. Với nhà đầu tư cá nhân tự quản lý danh mục, sân chơi mới không còn dễ do thiếu hệ thống xử lý thông tin chứ không phải thiếu thông tin căn cứ.
Trong bảng dữ liệu một năm của nhiều quỹ mở cổ phiếu trên nền tảng Fmarket, lợi nhuận từ 30–49% đã được ghi nhận, vượt xa mức tăng thực tế của thị trường nếu loại bỏ nhóm cổ phiếu dẫn dắt. Đáng chú ý, 5 quỹ mở có hiệu suất tốt nhất lần lượt là:
Đây là kết quả của cách tiếp cận có hệ thống, với việc phân bổ linh hoạt giữa các nhóm ngành và điều chỉnh tỷ trọng theo chu kỳ, tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc. Trong chương trình Fund Insider do Fmarket tổ chức, bà Trần Thị Hồng Tươi, CFA - Trưởng phòng Quản lý danh mục, cho biết, bên cạnh nắm giữ dài hạn cổ phiếu bluechip, quỹ còn phân bổ một phần danh mục vào nhóm cổ phiếu có động lượng (Momentum Trading Portfolio), tức là những cổ phiếu vừa và nhỏ có chuyển biến tích cực trong kết quả kinh doanh và được ủng hộ bởi điều kiện thị trường.
Đón chờ dòng tiền lớn
Chỉ còn hơn 4 tháng nữa để việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số FTSE được triển khai đầy đủ. Theo VNDirect, Việt Nam có thể đón nhận dòng vốn ngoại khoảng 1,0–1,5 tỷ USD từ các quỹ mở và ETF tham chiếu theo bộ chỉ số FTSE. Theo quan điểm của bà Nguyễn Hoài Thu, CFA - Phó Tổng Giám đốc VinaCapital, việc nâng hạng không chỉ là một cột mốc kỹ thuật mà còn là bước chuyển về cấu trúc dòng vốn và chất lượng thị trường. “Việc nâng hạng sẽ giúp tăng chiều sâu cho thị trường chứng khoán, khắc phục tình trạng nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 90% giao dịch hiện nay, và sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức sẽ giúp giảm biến động,” bà Thu nhấn mạnh.
Những tín hiệu cho thấy thị trường ngày càng vận hành theo chuẩn tổ chức có thể mang lợi thế cạnh tranh cho việc phân tích và quản trị danh mục. Những nhà đầu tư hiện chưa có đầy đủ “hành trang” sẽ thấy khoảng cách này ngày càng được nắn chỉnh khi dòng vốn tổ chức và các chiến lược đầu tư có hệ thống trở nên phổ biến hơn.
Tóm lại, việc Việt Nam được nâng hạng và sự chuyển dịch dòng vốn theo hướng chuyên nghiệp có thể tạo thêm động lực cho thị trường trong ngắn hạn, song vẫn đòi hỏi quản trị rủi ro và sự phân bổ danh mục hợp lý từ phía nhà đầu tư. Sự phân hóa giữa các nhóm ngành và mức độ tham gia của các tổ chức được cho là sẽ định hình chất lượng giao dịch và khả năng duy trì đà tăng trong thời gian tới.