Trong khi VN-Index giảm khoảng 6% từ đầu tháng 9, nhiều cổ phiếu bán lẻ lại ghi nhận mức tăng ấn tượng từ 12-17%. Cụ thể, từ giữa tháng 9 đến ngày 7/10, MWG tăng khoảng 12%, MSN tăng 13% và FRT tăng gần 17%, trong khi chỉ số chung về mức 1.753,39 điểm. Riêng phiên 7/10, MWG tăng 2,53%, MSN tăng 4,44% và FRT tăng 3,79%, cho thấy dòng tiền đang tìm đến những doanh nghiệp có câu chuyện lợi nhuận riêng.
Nền tảng đầu tiên cho đà tăng này là sự cải thiện của sức mua. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đầu năm tăng 7,8% sau khi loại trừ yếu tố giá, cao hơn mức 7,2% cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mức 9,2% của 9 tháng năm 2019, cho thấy quá trình phục hồi chưa hoàn toàn đồng nghĩa với một chu kỳ tiêu dùng bùng nổ.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở khả năng giành thị phần của các chuỗi bán lẻ hiện đại. Bán lẻ thực phẩm hiện đại mới chiếm khoảng 14% thị trường Việt Nam năm 2025, thấp hơn đáng kể mức trung vị 27% tại các thị trường châu Á tham chiếu. Trong ngành dược, tỷ trọng nhà thuốc hiện đại khoảng 20%. Khoảng trống này tạo dư địa cho các chuỗi lớn mở rộng mạng lưới và lấy thêm thị phần từ kênh truyền thống.
Nhóm bán lẻ đang được hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế tiêu dùng. MWG đang hưởng lợi từ cả Điện Máy Xanh và Bách Hóa Xanh, với lợi nhuận 6 tháng đầu năm tăng 88% và hơn 1.000 cửa hàng Bách Hóa Xanh mở mới đã bắt đầu có lãi ở cấp cửa hàng. Với MSN, động lực đến từ mảng tiêu dùng - bán lẻ cùng đóng góp của MSR khi giá vonfram tăng.
Tuy nhiên, nhóm điện thoại và điện máy vẫn phụ thuộc đáng kể vào chu kỳ thay thế và khả năng chi trả của người tiêu dùng. Lãi suất khó giảm thêm khi nhu cầu tín dụng cao, trong khi khoảng 38% doanh thu Điện Máy Xanh liên quan đến hình thức trả góp. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% cũng có thể khiến người tiêu dùng ưu tiên hàng thiết yếu hơn các sản phẩm không bắt buộc.
Ở góc độ ngành, việc siết quản lý thuế, hàng giả và thương mại điện tử không chính thức có thể tạo môi trường cạnh tranh thuận lợi hơn cho các chuỗi bán lẻ lớn. Nhưng đây là lợi thế về cấu trúc thị trường, không đồng nghĩa sức mua toàn nền kinh tế đã tăng tương ứng.