Từ “soi bảng điện” đến tích sản: Cần thay đổi cách thức đầu tư cổ phiếu

Thị trường chứng khoán Việt Nam: Từ sàn giao dịch ngắn hạn đến kênh tích sản dài hạn

Sau hơn hai thập kỷ phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt quy mô hơn 13,6 triệu tài khoản cá nhân và vốn hóa tiệm cận 82% GDP. Tuy nhiên, số nhà đầu tư gắn bó dài hạn vẫn còn khiêm tốn. Theo thống kê tại Hội nghị ngành quỹ tháng 8/2026, khoảng 95% nhà đầu tư cá nhân thua lỗ và rời bỏ thị trường sau khoảng 2 năm tham gia, cho thấy sự thiếu bền vững trong cơ cấu nhà đầu tư.

Nguyên nhân đến từ thiết kế thị trường hiện tại, vốn khuyến khích đầu cơ ngắn hạn. Sự phụ thuộc vào bảng điện tử, đòn bẩy margin cao (gấp 15-20 lần giá trị giao dịch bình quân, so với 1-3 lần tại Mỹ và nhiều nước khu vực) và thiếu sản phẩm đầu tư dài hạn đã tạo ra môi trường giao dịch thiếu ổn định. Hệ thống bán giải chấp cưỡng bức cũng gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư khi thị trường điều chỉnh.

Cửa sổ cơ hội 2026-2030

Trong bối cảnh vàng, ngoại tệ, tiền số bị siết chặt và bất động sản khó thanh khoản, cổ phiếu trở thành kênh huy động vốn tiềm năng. Bài viết đề xuất năm giải pháp: bổ sung chỉ tiêu đo khả năng giữ vốn, xây dựng tài khoản đầu tư định kỳ, thiết kế lại quy định bán giải chấp, tạo giao diện bảng giá riêng cho nhà đầu tư dài hạn, và tăng cường giám sát chống thao túng giá.

Những thay đổi này hướng tới mục tiêu chuyển thị trường từ sàn giao dịch ngắn hạn thành kênh tích sản và cung ứng vốn dài hạn cho doanh nghiệp. Việc xây dựng một cơ sở nhà đầu tư dài hạn đủ lớn sẽ giúp thị trường ổn định và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.