Nguyên nhân gây khủng hoảng thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ
NeoAI tóm tắt
Bài báo phân tích nguyên nhân gây khủng hoảng thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, bao gồm thâm hụt tài khóa, chính sách tiền tệ Nhật Bản, dòng vốn dịch chuyển sang trái phiếu doanh nghiệp công nghệ, lạm phát và stablecoin, cùng bất ổn chính sách. Sự kiện này tác động đến thị trường tài chính toàn cầu, có thể ảnh hưởng gián tiếp đến thị trường chứng khoán Việt Nam qua kênh lãi suất và tỷ giá.
Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đang đối mặt với áp lực lớn khi lợi suất liên tục leo thang, gây sức ép tài chính đáng kể lên Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Theo nhật báo Il Sole 24 Ore của Italy, tình trạng này bắt nguồn từ sáu nguyên nhân cốt lõi hội tụ.
Thâm hụt tài khóa và nợ công kỷ lục
Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ dự báo thâm hụt tài khóa năm 2026 đạt 5,8% GDP, vượt xa mức trung bình 3,8% trong 50 năm qua, và có thể lên tới 6,7% vào năm 2036. Để bù đắp, Washington phải tăng cường phát hành trái phiếu, khiến nguồn cung vượt cầu và đẩy lợi suất tăng cao.
Chi phí trả lãi đã vượt mốc 1.000 tỷ USD trong năm nay, tiếp tục làm trầm trọng thêm thâm hụt và nợ công, tạo ra vòng xoáy khó thoát.
Sự thay đổi chính sách tiền tệ tại Nhật Bản
Ngân hàng trung ương Nhật Bản chấm dứt chính sách siêu nới lỏng, khiến lợi suất trái phiếu 10 năm của Tokyo lần đầu tiên đạt 3% kể từ năm 1996. Dòng vốn tiết kiệm Nhật Bản không còn động lực chảy sang Mỹ qua chiến lược carry trade, làm suy giảm lực cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Mỹ.
Dòng vốn dịch chuyển sang trái phiếu doanh nghiệp công nghệ
Goldman Sachs ước tính khoảng 1/3 chi phí đầu tư vào AI của các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) trong năm 2026 sẽ được tài trợ bằng nợ, tương đương hơn 250 tỷ USD trái phiếu phát hành trực tiếp. Mức chênh lệch lãi suất hấp dẫn và bảng cân đối vững chắc của Amazon, Google hay Meta đang thu hút dòng vốn rời khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ.
Áp lực lạm phát và stablecoin
Giá dầu vượt ngưỡng 90 USD/thùng khiến lạm phát quay trở lại, tạo áp lực tăng lợi suất. Trong khi đó, stablecoin (tiền mã hóa neo theo USD) có thể hỗ trợ cầu ở kỳ hạn ngắn, nhưng thị trường lại thiếu lực mua cho trái phiếu kỳ hạn dài 10 và 30 năm.
Sự bất ổn chính sách kinh tế - thương mại
Những quyết định khó dự đoán của Chính phủ Mỹ về kinh tế và thương mại làm xói mòn niềm tin quốc tế, khiến khối nợ khổng lồ của Washington trở nên khó hấp thụ hơn bao giờ hết. Đây là tổng hợp các yếu tố vĩ mô có tác động sâu rộng đến thị trường tài chính toàn cầu.