Dòng tiền ngoại bất ngờ trở lại TTCK, ai đã mua vào?

Dòng tiền ngoại quay lại TTCK: ai đã mua vào?

Dòng tiền ngoại sau nhiều tháng bán ròng bất ngờ quay lại mua mạnh thông qua khớp lệnh, tập trung vào nhóm cổ phiếu bluechip. Trong khi dòng vốn từ ETF được cho là không đáng kể, các phân tích cho thấy dấu hiệu xuất hiện của dòng vốn P-Notes có thể đang quay trở lại thị trường Việt Nam. Dữ liệu được nhấn mạnh bởi MBS Research cho thấy các diễn biến gần đây có thể gắn với mẫu hình từng gặp ở các đợt dòng vốn trước đó.

Từ đầu năm đến ngày 4/8, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 92.280 tỷ đồng (tương đương 3,54 tỷ USD). Hoạt động bán ròng diễn ra ở hầu hết 7 tháng đầu năm, cho thấy áp lực rủi ro gia tăng trong bối cảnh thanh khoản còn yếu của thị trường.

Đáng chú ý, trạng thái dòng vốn bắt đầu có sự đảo chiều từ cuối tháng 7, sau hai tháng điều chỉnh. Trong 6 phiên từ 28/7 đến 4/8, khối ngoại mua ròng qua khớp lệnh gần 3.400 tỷ đồng trên HOSE. Riêng ngày 28/7, giá trị mua ròng qua khớp lệnh đạt 922 tỷ đồng, dù tổng giá trị giao dịch ròng của nhà đầu tư nước ngoài trong phiên vẫn âm gần 1.980 tỷ đồng. Lực mua tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, điển hình ở FPT, VIC, HPG, cùng một số bluechip khác.

Một điểm đáng chú ý là sự lệch pha giữa mua qua khớp lệnh và dòng vốn ETF. Từ 28/7 đến 4/8, ETF ghi nhận dòng vốn vào ròng khoảng 0,12 triệu USD, thấp hơn nhiều so với quy mô mua ròng trên thị trường cơ sở. Các phân tích cho rằng có thể đang xuất hiện dấu chân của dòng vốn P-Notes nhằm tiếp cận thị trường Việt Nam.

P-Notes là chứng chỉ do các tổ chức tài chính quốc tế phát hành, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận cổ phiếu tại thị trường cơ sở thông qua tổ chức phát hành. Theo báo cáo, công cụ này có đặc điểm là tính ẩn danh cao, tốc độ giải ngân nhanh và thường ưu tiên các cổ phiếu bluechip có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tác động đáng kể đến các chỉ số chứng khoán. Do tính ẩn danh, danh tính nhà đầu tư tham gia dòng tiền khó được xác định trực tiếp; nhận diện P-Notes chủ yếu dựa trên đặc điểm giao dịch và sự tương đồng với các giai đoạn trước đó.

Trong 10 năm qua, các giai đoạn có sự tham gia của dòng vốn này thường xuất hiện khi thị trường yếu hoặc vừa chạm đáy, sau đó vốn ngoại tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn. Cụ thể, các mốc thời gian quan trọng được ghi nhận lần lượt là 2016 với khoảng 1.000 tỷ đồng ròng mua khi VN-Index tăng 9–10%; cuối năm 2018–2019 ghi nhận khoảng 16.500 tỷ đồng và VN-Index tăng 13–14%; cuối 2022 dòng vốn mua ròng khoảng 19.000 tỷ đồng khi VN-Index tăng 20–23,6%; và vào 7/2025 con số này đạt khoảng 13.200 tỷ đồng với VN-Index tăng khoảng 9%.

Vào cuối tháng 7/2025, báo cáo cho thấy quy mô mua ròng ước đạt khoảng 3.900 tỷ đồng trong giai đoạn VN-Index tăng khoảng 6,1%. Bên cạnh FPT, VIC, HPG, còn có các cổ phiếu như PNJ, VCB và MSN được đề cập trong các đợt dòng tiền tương tự. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh dòng vốn P-Notes có tính chất đầu cơ và có thể đảo chiều nhanh trong ngắn hạn.

Những đợt mua mạnh trước đây thường kéo dài khoảng 1,5–2 tháng; khi rút vốn, áp lực bán có thể tập trung vào chính các cổ phiếu được gom trước đó. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng P-Notes hiện được xem như một yếu tố hỗ trợ thanh khoản và tâm lý thị trường ngắn hạn, chứ không phải nguồn vốn dài hạn cho thị trường Việt Nam.