Có hơn 43.000 cổ đông vẫn hụt chuẩn đại chúng, Petrolimex còn thiếu gì?

Petrolimex đối mặt với nguy cơ mất tư cách công ty đại chúng

Vào giữa tháng 4/2026, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam – Petrolimex (PLX) công bố chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo quy định pháp luật hiện hành. Thông tin này thu hút sự chú ý vì Petrolimex không phải là doanh nghiệp quy mô nhỏ hay có cơ cấu cổ đông khép kín thông thường. Theo danh sách chốt ngày 25/3/2026, tập đoàn có tới 43.266 cổ đông.

Petrolimex hiện đối diện với rủi ro bị mất tư cách công ty đại chúng nếu không khắc phục. Trong khi 43.264 cổ đông không phải cổ đông lớn nắm chỉ 9,419% số cổ phiếu có quyền biểu quyết, pháp luật yêu cầu tối thiểu 10% cổ phiếu có quyền biểu quyết thuộc sở hữu của ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn.

Như vậy, cổ đông nước ngoài và nhóm cổ đông nội địa chưa đạt đủ tỉ lệ cần thiết để đáp ứng chuẩn đại chúng do cơ cấu sở hữu tập trung cao. Phần vốn Nhà nước hiện chiếm 75,87% vốn Petrolimex, trong khi cổ đông chiến lược ENEOS Việt Nam nắm 13,08%; hai cổ đông lớn nắm tới 88,95% vốn.

Kế hoạch khắc phục được thúc đẩy từ đầu tháng 6, khi Hội đồng quản trị thống nhất bán toàn bộ cổ phiếu quỹ nhằm tăng tỉ lệ nắm giữ của các nhà đầu tư bên ngoài và/hoặc giảm tỉ lệ vốn Nhà nước. Tại Đại hội cổ đông ngày 24/4/2026, Trần Tuấn Linh cho biết hai hướng xử lý đã được xem xét: bán cổ phiếu quỹ hoặc giảm vốn Nhà nước. Phán quyết chính thức được thông qua ngày 7/7, với mục tiêu đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.

Theo nghị quyết, Petrolimex đăng ký bán 23.285.846 cổ phiếu quỹ bằng khớp lệnh trên HoSE với mục đích cải thiện năng lực tài chính và cân đối nguồn vốn dài hạn. Nếu toàn bộ cổ phiếu được bán cho nhà đầu tư không phải cổ đông lớn và không có cổ đông vượt ngưỡng 5%, tỷ lệ sở hữu ngoài công ty có thể tăng lên khoảng 11,05%. Thời hạn thực thi là một năm kể từ ngày không còn đáp ứng điều kiện đại chúng, và nếu vẫn chưa khắc phục, hồ sơ sẽ được gửi đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để xem xét hủy tư cách đại chúng trước năm 2027.

Quý II/2026 cho thấy Petrolimex vừa có kết quả tích cực: 136.218 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng gần 79% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 3.045 tỷ đồng, tăng 114%. Lũy kế sáu tháng, doanh thu thuần đạt 234.916 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 2.382 tỷ đồng, lần lượt tăng khoảng 63% và 46%.

Petrolimex cho biết kết quả quý II được hỗ trợ bởi sản lượng xăng dầu tăng 12%, cùng với điều chỉnh dự phòng giảm giá hàng tồn kho và quản lý tồn kho hiệu quả trong biến động giá dầu. Cùng với kế hoạch bán cổ phiếu quỹ, công ty dự kiến chi trả cổ tức năm 2025 bằng tiền với tỷ lệ 12% và ngày đăng ký cuối cùng là 5/8, ngày thanh toán dự kiến 20/8.

Kết quả trên vẫn nằm trong ngữ cảnh thay đổi quy định tại Luật Chứng khoán sửa đổi 2024 và các yêu cầu mới về vốn điều lệ và quyền biểu quyết đối với công ty đại chúng. Petrolimex cho biết vẫn sẽ tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ cho đến khi cơ quan quản lý có thông báo chính thức về tư cách đại chúng của tập đoàn. Với thời hạn một năm để khắc phục, PLX sẽ phải hoàn tất gần cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 tùy diễn biến phê duyệt và thực thi.

Cột mốc cổ đông dự kiến nhận cổ tức và đề xuất trả cổ tức năm 2025 đang được cập nhật. Theo kế hoạch, khoảng hơn 1.500 tỷ đồng sẽ được chuyển tới cổ đông sau khi các thủ tục được hoàn tất. Năm nay Petrolimex kỷ niệm 70 năm thành lập và tiếp tục duy trì chế độ cổ tức tiền mặt như truyền thống.