Quý II đang ở gần, nhưng diễn biến thị trường cho thấy lợi nhuận không còn là yếu tố duy nhất quyết định giá cổ phiếu. Trong bối cảnh dòng tiền phân hóa mạnh, khả năng thu hút vốn mới sẽ là yếu tố quyết định sự khác biệt giữa các nhóm cổ phiếu.
Dòng tiền quyết định khi nào giá trị doanh nghiệp được thị trường ghi nhận. Thực tế cho thấy kết quả kinh doanh có thể xác nhận chất lượng doanh nghiệp, nhưng dòng tiền mới là động lực khiến thị trường phản ánh giá trị ấy. Trong giai đoạn 2020-2021, nền kinh tế còn chịu tác động của dịch, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa phục hồi, nhưng thị trường lại bứt phá nhờ mặt bằng lãi suất thấp và dòng tiền mới tăng mạnh. Điều này tạo đà cho định giá cổ phiếu trước khi lợi nhuận được cải thiện.
Nói về các chu kỳ gần đây, năm 2023 nhóm bất động sản và sau đó nhóm chứng khoán cũng chứng kiến hiện tượng tương tự: khi thanh khoản được cải thiện, dòng tiền nhanh chóng rời tới các công ty liên quan đến lĩnh vực này dù lợi nhuận lúc đó chưa tăng mạnh. Nhà đầu tư không chỉ dựa vào con số lợi nhuận tại thời điểm hiện tại mà còn xem xét triển vọng phục hồi và dư địa tăng trưởng trong tương lai.
VN-Index vận động theo hướng chọn lọc hơn. Bối cảnh hiện tại cho thấy sự phân hóa nội tại rất mạnh: đà tăng chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi nhiều nhóm ngành khác vẫn ở mức giao dịch trầm lắng. Ngay cả các cổ phiếu có nền tảng và định giá hấp dẫn, dự báo có kết quả quý II khả quan cũng chưa thu hút đủ lực cầu. Hiện tượng "xanh vỏ, đỏ lòng" xuất hiện thường xuyên hơn, khiến nhiều nhà đầu tư cảm thấy thị trường đang tích cực nhưng tài khoản lại chưa phản ánh đúng diễn biến đó.
Trong bối cảnh như vậy, dòng tiền đang có xu hướng tập trung vào những cổ phiếu dẫn dắt chỉ số hoặc có câu chuyện tăng trưởng riêng, hoặc được kỳ vọng hưởng lợi từ các chính sách mới như đầu tư công, hạ tầng, nâng hạng thị trường hay sự phục hồi của tín dụng. Những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và hấp dẫn dòng tiền sẽ tiếp tục chiếm ưu thế, trong khi các nhóm khác có thể tiếp tục chứng kiến sự phân hóa.
Theo nhận định từ các chuyên gia trong ngành, kết quả kinh doanh vẫn đóng vai trò nhất định cho định giá và tâm lý nhà đầu tư, nhưng để biến lợi nhuận thành động lực dẫn dắt thị trường, điều kiện quan trọng là môi trường dòng tiền đủ thuận lợi và lan tỏa.
Ông Bùi Văn Huy, Phó Giám đốc FIDT cho rằng trong giai đoạn hiện nay, thị trường cần không chỉ doanh nghiệp báo lãi tốt mà còn một môi trường đủ thu hút dòng tiền và tạo động lực định giá lại mặt bằng cổ phiếu. Theo ông, nền kinh tế còn khát vốn, dòng tiền sẽ cạnh tranh với các kênh đầu tư có mức sinh lời tương đối rõ ràng, đặc biệt tiền gửi và tài sản ít biến động hơn. Nếu dòng tiền không sẵn sàng quay trở lại, việc kéo các cổ phiếu trụ cùng lúc sẽ khó đạt được động lực tăng bền vững.
Ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích Chứng khoán Pinetree bổ sung rằng thanh khoản thị trường vẫn thấp hơn mức trung bình và dòng tiền chủ yếu tập trung tại một số nhóm cổ phiếu lớn. Sự phục hồi phụ thuộc nhiều hơn vào việc ngoại lực và dòng vốn tổ chức quay lại thị trường, thay vì chỉ dựa vào kết quả quý II của từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh hiện tại, VN-Index được cho là khó có đủ động lực để bật phá vượt mức đỉnh 1.900-1.930 điểm mà nhiều người đang theo dõi.
Trong cả mùa công bố kết quả sắp tới, báo cáo tài chính vẫn là căn cứ để đánh giá chất lượng doanh nghiệp. Tuy nhiên, diễn biến giá sẽ phụ thuộc nhiều vào sự quay trở lại của dòng tiền và mức độ lan tỏa của thanh khoản trên toàn thị trường. Khi thanh khoản chưa lan rộng, thị trường nhiều khả năng tiếp tục duy trì trạng thái phân hóa và ưu tiên cho những doanh nghiệp vừa có nền tảng vừa thu hút được dòng tiền.
Ở thời điểm hiện tại, thị trường đang chờ đợi các chất xúc tác mới như kết quả kinh doanh quý II và câu chuyện nâng hạng cuối quý III. Do đó, sự thành công hay thất bại của mùa công bố sẽ không chỉ được đo bằng lợi nhuận mà còn ở khả năng thu hút dòng tiền, cũng như sự đồng thuận của thị trường về định giá lại các cổ phiếu dẫn dắt.