Doanh nghiệp huy động hàng trăm nghìn tỷ đồng trái phiếu: Kiểm soát thế nào?

Động thái kiểm soát huy động trái phiếu và khung pháp lý mới

Trong nửa đầu năm 2026, các doanh nghiệp Việt Nam huy động gần 149.000 tỷ đồng thông qua kênh trái phiếu riêng lẻ. Khoản huy động này cho thấy nhu cầu vốn cho dự án và hoạt động sản xuất ở nhiều ngành. Các quy định mới nhằm đảm bảo minh bạch và an toàn thị trường được kỳ vọng nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.

Tại một hội nghị về phát hành chứng khoán diễn ra tại Hà Nội vào ngày 7/7, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong năm 2025 đạt hơn 763.000 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm nay, giá trị cổ phiếu phát hành đạt 114.000 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước, và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 149.000 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm 2025.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Các nội dung nổi bật gồm:

• Tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp với việc cho phép thay đổi điều kiện, điều khoản và phương án sử dụng vốn trong từng trường hợp cụ thể để hạn chế tối đa việc sử dụng vốn sai mục đích.
• Phân định rõ phạm vi tham gia của nhà đầu tư: nhà đầu tư tổ chức được đầu tư vào mọi loại trái phiếu, trong khi nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp chỉ được đầu tư vào trái phiếu có bảo đảm và có xếp hạng tín nhiệm hoặc có bảo lãnh ngân hàng kèm xếp hạng tín nhiệm.
• Quy định về quản trị và theo dõi nguồn tiền huy động từ trái phiếu nhằm đảm bảo dòng tiền được sử dụng đúng mục đích, và tăng cường minh bạch cho thị trường.
• Quy định về cơ chế xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp và bồi thường thiệt hại nhằm nâng cao khung pháp lý và giảm tranh chấp.
• Đáp ứng mong mỏi của các tổ chức phát hành và đơn vị tư vấn về mục đích phát hành trái phiếu để đầu tư các dự án đã được pháp lý cho phép.

Bên cạnh mở rộng kênh huy động, các quy định mới cũng tăng trách nhiệm công bố thông tin và theo dõi dòng tiền, kể cả dòng tiền từ tổ chức phát hành đến doanh nghiệp cấp hai. Điều này được kỳ vọng củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ huy động vốn cho các dự án đầu tư trong nền kinh tế.