Chuyển cơ hội nâng hạng thị trường chứng khoán thành dòng vốn thực chất

Đặt vấn đề và ý nghĩa của nâng hạng FTSE Russell

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Vũ Thị Chân Phương, cho biết tại hội nghị “Phát hành chứng khoán – Động lực cho tăng trưởng kinh tế” diễn ra tại Hà Nội sáng 7/7 rằng FTSE Russell đã nâng hạng thị trường Việt Nam từ cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cơ hội quan trọng thu hút dòng vốn quốc tế. Việc này được kỳ vọng cải thiện thanh khoản và đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường.

Chính sách này được xem như động lực lan tỏa sang quy mô vốn và cấu trúc đầu tư, bên cạnh việc tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nâng hạng chỉ là bước đầu và sẽ chuyển hóa thành dòng vốn thực tế khi nhiều doanh nghiệp đáp ứng được yêu cầu về quy mô, quản trị minh bạch và sử dụng vốn hiệu quả, theo bà Phương.

Danh mục và kết quả huy động vốn từ cổ phiếu và trái phiếu

Theo bà Phương, việc huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đã có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Năm 2025, tổng giá trị huy động thông qua hai kênh này đạt trên 763.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114.000 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; giá trị phát hành trái phiếu riêng lẻ đạt gần 149.000 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm 2025. Những con số này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư và niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Kết quả này cho thấy khu vực doanh nghiệp đang tích cực huy động vốn để mở rộng quy mô và đầu tư, đồng thời phản ánh sự tin tưởng ngày càng được củng cố của thị trường đối với các dự án có tiềm năng và quản trị tốt.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP và khung pháp lý cho trái phiếu doanh nghiệp

Theo Chủ tịch Uỷ ban, sau gần một năm triển khai Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa đổi một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP, nhiều quy định mới đã phát huy hiệu quả tích cực. Thủ tục hành chính được đơn giản hóa và thời gian xử lý hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) gắn với niêm yết chỉ còn khoảng 30 ngày, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý và tính minh bạch của thị trường.

Về thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước cũng như chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế. Điểm cốt lõi của nghị định là cân bằng giữa việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn trung và dài hạn với yêu cầu nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường và nâng cao tính công khai, minh bạch.

Theo Chánh Thanh tra UBCKNN, nghị định mới thay thế các Nghị định cũ và nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động phát hành trái phiếu riêng lẻ, đồng thời quy định rõ mục đích phát hành phải phục vụ các dự án đầu tư và việc theo dõi nguồn vốn huy động để đảm bảo sử dụng đúng mục đích. Trường hợp chưa giải ngân, nguồn vốn có thể gửi tại ngân hàng hoặc mua chứng chỉ tiền gửi để tối ưu hóa dòng tiền. Nghị định cũng tăng cường yêu cầu về xếp hạng tín nhiệm, tài sản bảo đảm và công bố thông tin cho đến khi trái phiếu không còn dư nợ, đồng thời phân định trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý và các tổ chức liên quan, nhằm tăng cường giám sát và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Triển vọng và lưu ý cho nhà đầu tư

Chương trình nâng hạng không tự động đồng nghĩa với sự xuất hiện của dòng vốn thực sự. Để đầu tư nước ngoài đổ vào nhiều hơn, cần có nhiều doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu quy mô và quản trị tốt, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn công khai và minh bạch.

Đại diện cơ quan quản lý nhấn mạnh vai trò của thị trường chứng khoán trong huy động vốn trung và dài hạn, bổ sung cho nguồn vốn ngân hàng và đóng vai trò phân bổ nguồn lực cho các dự án hiệu quả và có tiềm năng tăng trưởng cao. Nhìn về tương lai, Việt Nam được cho là đang trên đà thu hút thêm vốn nước ngoài nếu thị trường tiếp tục cải thiện thanh khoản và niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài được củng cố.