Cổ phiếu xây dựng: Backlog hàng chục nghìn tỷ và tiềm năng

Khung chuyện backlog và tiềm năng từ ngành xây dựng

Đầu tư công tăng tốc và thị trường bất động sản phục hồi đã giúp nhiều doanh nghiệp xây dựng có backlog ở mức cao. Tuy nhiên, nhà đầu tư ngày nay chú ý nhiều hơn tới khả năng chuyển backlog thành doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền thực tế.

Nếu trước đây quy mô backlog là yếu tố chính, hiện nay thị trường tập trung vào chất lượng và tốc độ thực thi backlog để định giá cổ phiếu. Backlog tăng lên không đồng nghĩa với kết quả kinh doanh tự động tăng, vì doanh thu được ghi nhận theo tiến độ thi công và yếu tố dòng tiền rất quan trọng.

Động lực và triển vọng 2026-2030

Theo báo cáo ngành xây dựng của MBS (MBS), năm 2026 được xem là năm bản lề của chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026-2030. Bên cạnh các dự án cao tốc đang triển khai, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, đường sắt Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai hay Bến Thành – Cần Giờ được kỳ vọng mang lại nguồn việc mới cho các doanh nghiệp.

Song song với đầu tư công, thị trường bất động sản cũng có tín hiệu phục hồi. MBS dự báo nguồn cung nhà ở xã hội tiếp tục tăng và nhiều chủ đầu tư lớn đẩy nhanh tiến độ để chuẩn bị cho chu kỳ mở bán mới. Cùng với nhu cầu xây dựng nhà máy của khối doanh nghiệp FDI, đây được xem là ba động lực chính kéo ngành xây dựng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.

Tiêu chí đánh giá backlog và nhóm cổ phiếu tiêu biểu

Theo MBS, backlog của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết được dự báo có thể tăng khoảng 15-24% trong năm 2026, phụ thuộc thời điểm và phạm vi báo cáo. Trong nhóm xây dựng dân dụng, Coteccons (CTD) được xem là hưởng lợi rõ nét nhờ nguồn việc cải thiện ở cả ba mảng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng. Việc hợp tác với các chủ đầu tư lớn giúp CTD mở rộng backlog và cải thiện triển vọng lợi nhuận khi thời gian thực thi được rút ngắn.

Trong khi đó, Vinaconex (VCG) có lợi thế từ kinh nghiệm thi công các công trình hạ tầng quy mô lớn và khả năng tham gia các dự án giao thông trọng điểm. Đèo Cả (HHV) cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ làn sóng đầu tư công nhờ kinh nghiệm triển khai các dự án giao thông và BOT. Theo nhận định từ MBS, các doanh nghiệp này có cơ hội gia tăng khối lượng công việc khi nhiều dự án hạ tầng bước vào giai đoạn triển khai mạnh hơn trong chu kỳ mới.

Thị trường hiện đang đánh giá nhiều yếu tố hơn quy mô backlog. Bên cạnh tốc độ chuyển backlog thành doanh thu, chất lượng backlog – tập trung vào khách hàng và dự án có năng lực tài chính – biên lợi nhuận và dòng tiền là các yếu tố then chốt giúp định hình triển vọng cổ phiếu. Các dự báo nhấn mạnh rằng, dù backlog lớn, doanh nghiệp vẫn cần quản trị chi phí, vốn lưu động và thanh toán từ chủ đầu tư để bảo toàn lợi nhuận và dòng tiền ổn định.

Phân tích thị trường và rủi ro

Danh mục cổ phiếu xây dựng không đồng đều về hiệu quả sau sự phục hồi dòng vốn. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 dòng tiền đã quay trở lại nhóm này khi kỳ vọng giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh, và nhiều mã như CTD, HHV, VCG, VCG, LCG hay FCN lên tiếng tích cực. Sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu cho thấy mục tiêu của nhà đầu tư đang mở rộng từ quy mô backlog sang chất lượng và biên lợi nhuận thực tế.

Giới chuyên gia chỉ ra rằng ngành xây dựng sẽ phải đối mặt với biến động giá vật liệu, chi phí tài chính và áp lực thanh toán từ chủ đầu tư. Vì vậy, cuộc đua trong chu kỳ 2026-2028 sẽ là cuộc đua về năng lực quản trị dòng tiền, kiểm soát chi phí và duy trì biên lợi nhuận, chứ không chỉ là giành dự án. Theo ý kiến chuyên gia, sự tái cân bằng dòng tiền và quản trị chi phí sẽ quyết định vị thế dẫn đầu của từng doanh nghiệp.

Điểm nhanh những lưu ý cho nhà đầu tư

• Backlog tăng là tín hiệu, nhưng không thay thế cho đánh giá về dòng tiền và tiến độ giải ngân.
• Chất lượng backlog quan trọng khi dự án đến từ đối tác tài chính mạnh hoặc dự án FDI.
• Biên lợi nhuận và thanh toán vốn lưu động là thước đo hiệu quả vận hành dưới áp lực cạnh tranh.
• Thị trường hiện tập trung vào khả năng thực thi và quản trị dòng tiền của các doanh nghiệp xây dựng.