Khi thị trường tài chính toàn cầu có biến động, giới đầu tư thường tìm đến ba tài sản trú ẩn phổ biến là trái phiếu chính phủ Mỹ, yen Nhật Bản và vàng.
Tuy nhiên, năm 2026 lại chứng kiến cả ba loại tài sản này đồng loạt mất vai trò bảo toàn giá trị như trước, dù tâm lý rủi ro của nhà đầu tư vẫn có sự thay đổi. Lạm phát cao, lãi suất thực ở mức cao, nợ công gia tăng và khác biệt chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế đã làm suy yếu nhu cầu tìm kiếm tài sản an toàn. Trong bối cảnh đó, dòng tiền vẫn chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu AI, giúp nhiều thị trường lập đỉnh mới.
Ông Frederic Neumann,nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, cho biết khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư vẫn ở mức tích cực, trong khi điều kiện tài chính toàn cầu được cho là vẫn ở mức khá nới lỏng.
Đồng quan điểm, Henning Potstada,Giám đốc toàn cầu phụ trách chiến lược đa tài sản tại DWS, cho rằng động lực lớn nhất của thị trường cổ phiếu vẫn là tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và EPS được dự báo tiếp tục nâng lên.
Một trong diễn biến đáng chú ý là trái phiếu chính phủ Mỹ không còn hút dòng tiền trú ẩn như các thời kỳ khủng hoảng trước. Theo nhận định của Potstada, vụ xung đột Iran khiến đường ống Hormuz bị phong tỏa đã đẩy giá dầu thùng lên khoảng 60 USD lên 120 USD/thùng, làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và khiến thị trường trái phiếu bị chi phối bởi lo ngại giá cả. Khoảng cách lãi suất thực và các yếu tố lạm phát khiến sức hấp dẫn của trái phiếu suy giảm.
Về phía ngân sách Mỹ, Ủy ban Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết thâm hụt ngân sách liên bang năm tài khóa 2026 dự báo ở mức khoảng 1.900 tỷ USD, tương đương 5,8% GDP, dù mức này thấp hơn một số dự báo trước đó nhưng vẫn rất lớn trong bối cảnh nền kinh tế chưa rơi vào suy thoái.
Đồng yen Nhật cũng không còn giữ được vị thế trú ẩn như trước. Dù BOJ đã nâng lãi suất ở mức cao nhất trong 30 năm, lợi suất trái phiếu Nhật tăng và Chính phủ Nhật Bản đã can thiệp khoảng 74 tỷ USD để ổn định thị trường, yen vẫn yếu đi. Theo IMF, nợ công Nhật Bản năm 2026 lên tới 204,4% GDP, cao nhất thế giới, cho thấy sự bất đối xứng giữa chính sách tiền tệ Nhật với các nền kinh tế khác làm giảm sức hấp dẫn của yen như một tài sản trú ẩn. Nhận định từ Potstada cho rằng yen hiện không còn đáng tin cậy như trước vì chênh lệch lợi suất giữa Nhật Bản và Mỹ gia tăng.
Trong khi đó, vàng cũng thể hiện sự bất ngờ khi không còn vận động như một tài sản trú ẩn thuần túy. Billy Leung, chiến lược gia tại Global X ETFs, cho rằng đồng USD mạnh lên và lãi suất thực tăng cao đang chi phối thị trường vàng, đặc biệt trong giai đoạn biến động. Tuy vậy, theo Potstada, về mặt cấu trúc, vàng vẫn là một tài sản trú ẩn đáng tin cậy trong dài hạn.