Thị trường chứng khoán Việt Nam “quy hoạch lại”

Quy hoạch lại thị trường chứng khoán Việt Nam

Đợt tái cấu trúc quy mô lớn của thị trường chứng khoán mở ra một chương mới, nhằm định hình rõ nét bài toán chuyên môn hóa sâu và gia tăng sức mạnh nội tại để đón dòng vốn nâng hạng quốc tế. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường bước vào giai đoạn bứt phá mạnh mẽ trong những năm tới.

Theo Thông tư 139/2025/TT-BTC, sửa đổi bổ sung các điều của Thông tư 57/2021/TT-BTC (đã được sửa đổi bởi Thông tư 69/2023/TT-BTC), gắn với lộ trình sắp xếp lại các thị trường giao dịch chứng khoán. Chậm nhất đến 31/12/2026, HoSE phải tiếp nhận cổ phiếu của các tổ chức niêm yết từ HNX.

Gần 300 mã cổ phiếu từ HNX sẽ chuyển sang HoSE, đánh dấu một cuộc cải tổ toàn diện về mặt cấu trúc hệ thống. Trong hơn hai thập kỷ vận hành, HNX từng đóng vai trò là “bệ phóng” cho nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn vốn; nay sự chuyển đổi sẽ được củng cố để tối ưu hóa dòng tiền và quản trị dữ liệu.

Việc quy tụ toàn bộ cổ phiếu về một “nhà” được thiết kế nhằm hiện thực hóa mô hình chuyên môn hóa dưới sự điều phối của VNX (Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam). Theo đó, HoSE sẽ trở thành trung tâm giao dịch tập trung duy nhất cho cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm. Hạ tầng công nghệ được nâng cấp đồng bộ giúp HoSE tập trung thanh khoản và giảm chi phí vận hành cho cả các công ty chứng khoán lẫn nhà đầu tư.

Trong khi đó, HNX sẽ chuyển sang vai trò trung tâm của các công cụ tài chính chuyên biệt, tập trung vào thị trường trái phiếu (trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ), TTCK phái sinh, thị trường các-bôn và sàn giao dịch vốn dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (start-up). Các giới chuyên môn đánh giá đây là bước đi cần thiết để TTCK Việt Nam đạt chuẩn quốc tế, tránh cạnh tranh không lành mạnh giữa hai sàn và tăng cường khả năng giám sát, quản trị sản phẩm sâu hơn.

Việc phân định rõ “HoSE trị cổ phiếu, HNX trị phái sinh và trái phiếu” được xem là nền tảng để nâng cao uy tín và minh bạch của thị trường, đồng thời giúp FTSE Russell và MSCI xem xét tăng hạng cho Việt Nam. Việc gom cổ phiếu về một sàn duy nhất cũng được xem như bước đệm để các quỹ đầu tư quốc tế dễ dàng phân bổ danh mục mà không cần phân tích dữ liệu trên hai sàn riêng biệt.

Động lực dòng tiền và triển vọng cuối năm

Trong bối cảnh tái cấu trúc nền tảng, thị trường Việt Nam được dự báo có nền tảng cơ bản mạnh và định hướng tăng trưởng tích cực cho nửa cuối năm. Dữ liệu cho thấy lợi nhuận của toàn bộ doanh nghiệp niêm yết dự báo tăng trưởng bình quân khoảng 21% trong năm nay. Định giá VN-Index hiện ở mức 12,2 lần (P/E), trong khi nếu loại trừ yếu tố mang tính cục bộ của nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E thực tế chỉ còn khoảng 10,1 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm qua và so với các thị trường khu vực.

Những tính toán này tạo nên “tấm đệm an toàn” cho dòng tiền trung và dài hạn tham gia thị trường. Kế hoạch nâng hạng từ Frontier Market lên Emerging Market đang ở giai đoạn nước rút, khi FTSE Russell và các tổ chức xếp hạng khác xem Việt Nam như một chu kỳ thuận lợi cho sự gia tăng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài. Theo lời từ Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tiến trình này sẽ góp phần nâng cao uy tín, thanh khoản và khả năng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí hợp lý.

Trong bối cảnh định hình lại khung pháp lý và cơ cấu thị trường, nhiều định chế tài chính lớn đã công bố những kịch bản tăng trưởng lạc quan cho cuối năm. VNDirect cho rằng VN-Index có thể hướng tới vùng 2.014 điểm trong một kịch bản dòng tiền kích hoạt “sóng lớn” nhờ cải cách thị trường và tăng trưởng vĩ mô ổn định. Tuy nhiên các chuyên gia nhấn mạnh dòng tiền sẽ phân hóa giữa các nhóm, thay vì đồng thuận tăng trưởng trên toàn thị trường.

Nhóm ngân hàng và chứng khoán vẫn được kỳ vọng dẫn dắt xu hướng nhờ quy mô vốn hóa lớn và sự cải thiện thanh khoản sau khi gom các mã về một sàn. Bên cạnh đó, đầu tư công và bất động sản khu công nghiệp được cho là hưởng lợi từ tốc độ giải ngân vốn và chu kỳ di chuyển nhà máy toàn cầu vào Việt Nam. Các ngành phòng thủ như phân bón và hóa chất có thể giữ nhịp tốt nhờ biến động địa chính trị toàn cầu đẩy giá đầu ra lên.