Luật Chứng khoán sửa đổi: Mở đường cho đổi mới sáng tạo trên thị trường vốn

Khung pháp lý cho thị trường số và đổi mới sáng tạo

Trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển nhanh với AI, Big Data và blockchain, khuôn khổ pháp lý hiện hành chưa theo kịp tốc độ đổi mới. Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm tạo hành lang phù hợp cho giai đoạn mới. Dự thảo nhấn mạnh định hướng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Các thay đổi được kỳ vọng tăng tính minh bạch và sức cạnh tranh của thị trường Việt Nam.

Điểm cốt lõi của dự thảo

Điểm nổi bật lần đầu tiên đưa ra cơ chế sandbox có kiểm soát cho phép thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ trong khuôn khổ pháp lý. Mục đích là cho phép cơ quan quản lý theo dõi tác động và đánh giá khả thi trước khi áp dụng rộng rãi. Doanh nghiệp tham gia thử nghiệm được giám sát và vẫn phải bồi thường thiệt hại do lỗi gây ra, trong khi thiệt hại do yếu tố khách quan có thể được miễn trách nhiệm.

• Khung sandbox có giới hạn về phạm vi, thời gian và đối tượng tham gia.
• Quy trình cấp phép và trách nhiệm được mô tả rõ ràng để đảm bảo an toàn cho thị trường.
• Người tham gia phải tuân thủ đầy đủ các quy định và chịu trách nhiệm bồi thường nếu gây thiệt hại.

Chuẩn bị cho thị trường chứng khoán số

Dự thảo cũng đề cập đến thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành chứng khoán và đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin. Các biện pháp mới nhằm quản trị rủi ro, giám sát thị trường trái phiếu riêng lẻ và phát triển các lĩnh vực như tài sản mã hóa và thị trường carbon. Đồng thời, yêu cầu nâng hạng thị trường lên mức mới nổi đòi hỏi chuẩn công nghệ và dữ liệu cao hơn.

Việc nâng cấp hệ thống quản lý và phát triển nguồn nhân lực được coi là nền tảng để Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường vốn toàn cầu.

Ý kiến và tham khảo từ cộng đồng thị trường

Nhiều ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh cho các mô hình công nghệ mới như Robo-advisory và AI tham gia đầu tư. Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam cho rằng đây là xu hướng toàn cầu và Việt Nam có điều kiện triển khai trong tương lai gần. Các đề xuất sẽ được nghiên cứu để quy định chi tiết trong văn bản hướng dẫn sau khi Luật được ban hành.

Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều tổ chức và hiệp hội nhấn mạnh sự cần thiết của cơ sở pháp lý cho AI, Blockchain và Big Data trong quản lý, giám sát và vận hành thị trường nhằm tăng hiệu quả và minh bạch, đồng thời giảm thiểu rủi ro.

Những tác động dự kiến và mục tiêu dài hạn

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý được kỳ vọng tăng tính minh bạch, thu hút dòng vốn và phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường. Đây được xem là nền tảng cho phát triển các sản phẩm tài chính mới và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở giai đoạn tới. Sự kết hợp giữa đổi mới sáng tạo và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố quyết định cho nhịp tăng trưởng của thị trường vốn Việt Nam.