Cổ phiếu ô tô bước vào chu kỳ mới nhờ làn sóng điện hóa và ưu đãi thuế

Ô tô Việt Nam bước vào chu kỳ mới nhờ làn sóng điện hóa và ưu đãi thuế

Đà chuyển đổi sang xe điện và việc gia hạn các ưu đãi thuế, phí đang tạo động lực mới cho thị trường ô tô Việt Nam. Chính sách hỗ trợ được xem là nền tảng cho nhu cầu đầu tư vào hạ tầng sạc và phát triển xe điện trong giai đoạn 2026-2030. Các chuyên gia cho rằng lộ trình này sẽ giúp các hãng xe hiện thực hóa kế hoạch điện hóa một cách bền vững.

Theo phân tích từ CTCK Goutai Junan Việt Nam, quý I năm nay cho thấy sự dịch chuyển rõ nét trong cơ cấu tiêu dùng khi xe điện không còn là lựa chọn thử nghiệm mà đã trở thành xu hướng chủ đạo tại thị trường nội địa. Trong bối cảnh chi phí sở hữu xe chịu tác động mạnh từ thuế và lệ phí, Chính phủ tiếp tục gia hạn các ưu đãi đang được xem là động lực giúp duy trì nhu cầu và hỗ trợ các hãng xe trong giai đoạn đầu tư mạnh cho điện hóa. Cụ thể, TTĐB dành cho ô tô điện và các phân khúc liên quan sẽ được duy trì ở mức ưu đãi tới năm 2030 và các mức thuế có sự điều chỉnh theo từng nhóm xe.

Đối với chiếc xe điện dưới 9 chỗ, TTĐB được công bố ở mức 3% từ ngày 1/1/2026 và sẽ tăng lên 11% từ năm 2031. Các xe từ 10 đến dưới 16 chỗ chịu thuế 2% trước khi tăng lên 7%, còn xe từ 16 đến dưới 24 chỗ áp dụng 1% và sẽ tăng lên 4% sau 2031. Đối với xe pick-up cabin kép chở hàng, thuế hiện tại là 2% và sẽ tăng lên 7% sau năm 2031. Đồng thời, Nghị định 51/2025/NĐ-CP gia hạn miễn 100% lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin đến 28/2/2027; sau thời điểm này thuế sẽ bằng 50% so với xe xăng cùng phân khúc.

Giới phân tích cho rằng sự chênh lệch đáng kể về thuế suất giữa xe điện và động cơ đốt trong đang tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho các hãng xe điện. Mức TTĐB cho EV dưới 9 chỗ chỉ 3%, trong khi xe xăng đặc thù dưới 2.0L có thể chịu thuế lên tới 45%. Khoảng cách này giúp các nhà sản xuất xe điện mở rộng mức giá và trang bị mà vẫn duy trì biên lợi nhuận, đồng thời duy trì động lực đầu tư cho hệ sinh thái trạm sạc và hạ tầng hỗ trợ.

Song song với các biện pháp hành chính, Hà Nội sẽ triển khai làn đường phát thải thấp LEZ ngay từ tháng 7/2026 tại khu vực lõi quận Hoàn Kiếm. Trong giai đoạn đầu, xe máy xăng công nghệ sẽ bị cấm hoàn toàn, còn ô tô xăng bị giới hạn theo khung giờ và yêu cầu đáp ứng chuẩn khí thải nghiêm ngặt. Đến năm 2027, phạm vi thí điểm mở rộng sang các phường lân cận và, trong giai đoạn 2028-2029, dự kiến cấm toàn bộ xe xăng trong Vành đai 1, tương đương hơn 26 km² nội đô. Địa phương cũng yêu cầu 20-30% chỗ đỗ xe tại bến bãi tích hợp trạm sạc và triển khai camera AI để giám sát tuân thủ tiêu chuẩn phát thải.

Theo các chuyên gia, các quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng đổi xe ở khu vực đô thị và dẫn đến thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng ưu tiên xe điện khi tiếp cận khu vực trung tâm trở nên gần như “đặc quyền”.

VinFast được xem là nhân tố dẫn đầu ở phân khúc xe điện, trong khi Hoxaco (HOSE:HAX) đang thực hiện chiến lược chuyển hướng sang xe điện thông qua tờ trình mua 65-85% cổ phần CTCP Tập đoàn Tương lai Việt (VFG) tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, nhằm tham gia vận hành và phát triển chuỗi đại lý VinFast. Ở chiều ngược lại, VEAM (HOSE:VEA) tập trung vào ngành công nghiệp hỗ trợ để tận dụng đà tăng chung của ngành mà không bị đẩy tới áp lực từ mô hình phân phối.

Nhìn chung, năm 2026 được xem là giai đoạn chuyển đổi thực sự của ngành ô tô Việt Nam khi ba yếu tố chính — tính ổn định của các chính sách ưu đãi thuế và phí; tiến độ siết tiêu chuẩn phát thải tại các đô thị lớn; và khả năng tối ưu chi phí vận hành — sẽ quyết định biên lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng của thị trường. Theo đánh giá của ông Nguyễn Ngọc Hiệp từ Goutai Junan Việt Nam, các cổ phiếu hưởng lợi từ xu hướng điện hóa sẽ có triển vọng vượt chỉ số VN-Index. Các nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi các mã có tiềm năng tăng trên 15% so với VN-Index trong 6-18 tháng tới, trong khi nhóm tích lũy kỳ vọng vượt 5-15%.