Việt Nam tiến tới tiêu chí MSCI và những yếu tố liên quan

Trong bối cảnh cải cách thị trường ở Việt Nam được đẩy mạnh, MSCI được xem là bước nhảy chiến lược tiếp theo sau FTSE Russell. Báo cáo cập nhật từ SSI Research cho thấy Việt Nam có cơ hội vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ của FTSE để bắt đầu đón nhận dòng vốn từ các quỹ thụ động từ tháng 9/2026. Đây được xem là một tín hiệu tích cực cho thanh khoản và định giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Những yếu tố giúp Việt Nam đạt chuẩn MSCI

SSI Research cho biết ba tiêu chuẩn quan trọng của MSCI liên quan đến giao dịch và bù trừ đã được cải thiện đáng kể: Thanh toán và Bù trừ, Cho vay chứng khoán, và Bán khống. Hiện nay, cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF) đã vận hành ổn định, đồng thời hệ thống Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được triển khai đúng giai đoạn kế hoạch. Mặc dù bán khống cổ phiếu ở mức tự do vẫn chưa được cho phép, nhà đầu tư có thể tiếp cận thông qua các công cụ phái sinh như hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và VN100.

Việc chuẩn hóa công khai thông tin bằng tiếng Anh và nâng cao minh bạch tại các doanh nghiệp niêm yết đang giúp cải thiện tiêu chí của MSCI về công bố thông tin và tiếp cận bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Cụ thể, các nỗ lực mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL) được ghi nhận là một bước tiến quan trọng. Chính phủ đang xem xét nới room ngoại ở một số ngành nhạy cảm, ví dụ như tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong ngành hàng không từ 34% lên 49%, và nhiều doanh nghiệp đã rà soát hoặc gỡ bỏ giới hạn này, như LPB đã từng thực hiện.

Thách thức còn tồn tại và tác động tới thị trường

Tuy các cải cách đang diễn ra, vẫn còn một rào cản lớn được nêu ra là tự do hóa thị trường ngoại hối (FX liberalization). Đạt được mức độ linh hoạt hoàn toàn về tỷ giá và công cụ phòng ngừa rủi ro có thể cần thêm thời gian. Ngoài ra, một số thị trường mới nổi khác cũng chưa có sự đáp ứng đầy đủ với tiêu chí này, cho thấy FX tự do có thể không phải điều kiện tiên quyết tuyệt đối để thâm nhập danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist) hoặc được công nhận là EM.

Triển vọng dòng vốn và tác động tới thị trường Việt Nam

SSI Research nhận định rằng nếu các cải cách được triển khai hiệu quả, Việt Nam có thể đáp ứng 17/18 tiêu chí của MSCI và từ đó thu hút dòng vốn từ các quỹ thụ động quy mô lớn. Ước tính dòng vốn từ các quỹ này vào Việt Nam có thể lên tới 1,7 tỷ USD, tuy nhiên nguồn vốn này nhiều khả năng sẽ được giải ngân theo nhiều đợt nhằm giảm thiểu tác động tới thị trường. Những động thái nâng hạng từ MSCI và FTSE được cho là sẽ hỗ trợ niềm tin của nhà đầu tư trong nước và cải thiện thanh khoản trong ngắn hạn.

Khung thời gian dự kiến là Việt Nam sẽ vượt qua kỳ đánh giá FTSE vào sáng 8/4/2026 và bắt đầu hưởng lợi từ các quỹ thụ động từ tháng 9/2026. Những kỳ vọng này cho thấy sự thay đổi tích cực về nhận thức rủi ro và dòng vốn nước ngoài đối với thị trường chứng khoán Việt Nam trong trung và dài hạn.