Nước Mỹ trả nợ bằng lạm phát

Ông Trump công khai ủng hộ lạm phát để xử lý nợ công

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí TIME ngày 28/09/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng lạm phát có thể giúp thanh toán khối nợ công một cách nhanh chóng. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh nợ công liên bang Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD, tương đương 125% GDP, gây áp lực lớn lên nền kinh tế.

Theo số liệu mới nhất, chi phí trả lãi ròng hàng năm của Mỹ đã lên tới 1.020 tỷ USD, lần đầu tiên vượt chi tiêu quốc phòng. Thâm hụt ngân sách duy trì ở mức gần 2.000 tỷ USD mỗi năm, khiến nợ công tăng thêm khoảng 6 tỷ USD mỗi ngày. Điều này đặt ra bài toán khó cho chính quyền trong việc tìm giải pháp bền vững.

Ba giải pháp truyền thống đều bất khả thi

Phương án thắt lưng buộc bụng thông qua cắt giảm chi tiêu và tăng thuế đã chứng minh thất bại qua cuộc khủng hoảng nợ Hy Lạp 2010-2018, khi GDP nước này bốc hơi hơn 25% và tỷ lệ nợ trên GDP tăng từ 120% lên 180%. Hơn 60% ngân sách Mỹ hiện là chi tiêu an sinh bắt buộc, khiến việc cắt giảm gần như bất khả thi.

Phương án thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cũng không khả quan khi Mỹ hiếm khi đạt mức tăng trưởng 3% mỗi năm trong 25 năm qua. CBO dự báo tăng trưởng dài hạn chỉ khoảng 1,8-1,9%, trong khi dân số già hóa làm tăng chi phí an sinh và y tế, triệt tiêu động lực tích lũy. Mô hình nợ cao như Nhật Bản cũng không phù hợp do khác biệt về cấu trúc tài sản của người dân.

Vỡ nợ công khai là lựa chọn bị loại trừ hoàn toàn vì trái phiếu kho bạc Mỹ là tài sản neo giữ hệ thống tài chính toàn cầu. Nếu xảy ra, thị trường thanh khoản thế giới sẽ đóng băng và vị thế đồng USD sụp đổ. Bài học từ Argentina với 9 lần vỡ nợ cho thấy hậu quả kéo dài nhiều thập kỷ.

Lạm phát hóa nợ là lối thoát cuối cùng

Với việc ba phương án trên đều bế tắc, in tiền và để lạm phát bào mòn nợ công trở thành giải pháp khả dĩ nhất. Nghiên cứu của IMF cho thấy Mỹ và Anh từng giảm nợ thành công nhờ duy trì lãi suất thực âm kéo dài giai đoạn 1945-1980, làm bào mòn nợ công tương đương 3-4% GDP mỗi năm.

Phát biểu của ông Trump không phải lời nói lỡ lầm mà là sự thừa nhận chiến lược tài khóa thực tế. Khi mọi cánh cửa cơ cấu đều đóng, lạm phát hóa nợ là con đường ít phản kháng nhất để xử lý khối nợ 40.000 tỷ USD, chuyển gánh nặng sang tương lai và người cho vay. Lịch sử tiền tệ cho thấy các đế chế nợ nần luôn áp dụng cách tiếp cận này.