Trái phiếu chính phủ Việt Nam ra sao giữa làn sóng bán tháo ở nhiều nước?

Trái phiếu chính phủ Việt Nam 'cách ly' với làn sóng bán tháo toàn cầu

Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tại nhiều nước phát triển như Nhật Bản, Anh, Đức lập đỉnh hàng chục năm do áp lực bán tháo lan rộng, trái phiếu chính phủ Việt Nam được giới quan sát đánh giá biến động 'ôn hòa'.

Theo dữ liệu phiên giao dịch cuối tuần, lãi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam tại các kỳ hạn 5, 15, 20 và 25 năm giữ nguyên, trong khi kỳ hạn 2 và 10 năm giảm nhẹ, lần lượt ghi nhận ở mức 3,87% và 4,43%.

Diễn biến này trái ngược với thị trường quốc tế khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm chạm mức 3%, cao nhất kể từ năm 1996; trái phiếu Anh và Đức cũng vượt đỉnh hơn chục năm, lần lượt lên 5,25% và 3,378%. Tại Mỹ, lợi suất liên tục leo thang, tiệm cận mức cao nhất trong ba năm.

Nguyên nhân và khác biệt

Lợi suất trái phiếu các nước tăng do làn sóng bán tháo xuất phát từ nợ công phình ra, khả năng Fed tăng lãi suất, xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng và lo ngại lạm phát dai dẳng. Khi nhà đầu tư xả hàng, giá trái phiếu giảm, lợi suất nhích lên.

Tại Việt Nam, lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng hơn 0,4 điểm phần trăm so với đầu năm (từ 4% lên 4,43%) và khoảng 0,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Kỳ hạn 30 năm tăng xấp xỉ 0,6 điểm phần trăm so với đầu năm và khoảng một điểm so với cùng kỳ.

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao nghiên cứu chiến lược thị trường tại Chứng khoán HSC, nhận định lợi suất trái phiếu trong nước đang trên đà tăng sau khi chạm đỉnh đầu 2024, dù lãi suất điều hành không đổi. So với khu vực Đông Nam Á, Việt Nam thuộc nhóm có lợi suất tăng nhanh, phản ánh kỳ vọng trở thành nền kinh tế tăng trưởng đầu khu vực, kéo theo nhu cầu vốn đầu tư.

Mức độ an toàn và 'cách ly' với dòng vốn quốc tế

Bà Hoàng Vị Phương, Giám đốc Công ty Xếp hạng tín nhiệm S&I, cho biết mặt bằng lợi suất trái phiếu tăng từ giữa năm ngoái, sớm hơn các nước khác, nhưng tốc độ chậm. Đến cuối năm ngoái, tỷ lệ nợ công trên GDP khoảng 35–36%, thấp hơn trần 60%; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp so với thu ngân sách khoảng 20–21%, dưới mức trần 25%.

Ông Diệp Quốc Khang, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực trái phiếu tại Dragon Capital, nhấn mạnh trái phiếu chính phủ Việt Nam có độ nhạy thấp hơn nhiều nước phát triển do tỷ trọng sở hữu nước ngoài chỉ khoảng 0,1–0,15%, thấp hơn nhiều so với Philippines (5%), Thái Lan (9,3%), Indonesia (12,8%) và Malaysia (34,2%).

Nhờ đó, lợi suất trái phiếu Việt Nam ổn định hơn trong các giai đoạn toàn cầu biến động. Tuy nhiên, thị trường vẫn chịu ảnh hưởng gián tiếp qua lợi suất trái phiếu Mỹ, tỷ giá USD/VND và thanh khoản toàn cầu. Các chuyên gia cho rằng mức lợi suất hiện tại (3,6–4,7% tùy kỳ hạn) thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2022–2023 và thấp hơn 1,64–3,5 điểm phần trăm so với 10 năm trước.