Bài 3: Nâng hạng thị trường chứng khoán: Mở rộng không gian vốn cho tăng trưởng

Mở rộng không gian vốn cho thị trường chứng khoán

Sau 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cột mốc quan trọng khi được FTSE Russell xếp vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Việc nâng hạng không chỉ thay đổi vị thế mà còn mở ra cơ hội để tài sản Việt Nam hiện diện trong các quyết định phân bổ vốn của các quỹ đầu tư quy mô toàn cầu.

Nâng hạng giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp cận sâu hơn với dòng vốn quốc tế, tạo điều kiện huy động và phân chia nguồn lực cho doanh nghiệp, đồng thời củng cố vai trò của thị trường vốn trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Dòng vốn ngoại và những chuẩn bị từ các định chế

Cơ hội xuất hiện ngay từ quyết định phân bổ vốn của các nhà đầu từ lớn. Vanguard, một trong những quỹ đầu tư lớn nhất thế giới với gần 13.000 tỷ USD tài sản, đã công bố kế hoạch mở tài khoản giao dịch và tài khoản vốn tại Việt Nam khi thị trường chính thức được nâng hạng.

Với các quỹ thụ động như ETF, việc được thêm vào các bộ chỉ số mới sẽ kích thích dòng vốn tự động cơ cấu danh mục. Theo ước tính, dòng vốn này có thể đạt từ 1,5–1,7 tỉ USD, trong khi tổng dòng vốn nếu tính cả quỹ chủ động có thể lên tới 6–8 tỉ USD. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của thị trường mới phụ thuộc vào chất lượng giao dịch, thanh khoản và nội tại doanh nghiệp.

Yêu cầu để dòng vốn uất bước đi dài hạn

Bà Lê Thị Hằng, Tổng Giám đốc Saigon Capital, nhấn mạnh rằng việc nâng hạng mở rộng cửa tiếp cận, nhưng để dòng vốn thực sự gia tăng, doanh nghiệp cần bảo đảm quy mô, khả năng thanh khoản cổ phiếu, tỷ lệ free-float, sức khỏe tài chính và kế hoạch tăng trưởng bền vững.

Theo ông Lê Xuân Hải, Tổng Giám đốc Sở Giao DKhố Chứng khoán Việt Nam (VNX), không gian đầu tư rộng mở chỉ hiệu quả khi thị trường có sự chuẩn bị đầy đủ về hàng hóa và cơ sở hạ tầng. Vì vậy, cải cách khung pháp lý, nâng cao chất lượng công bố thông tin và tăng tính minh bạch là những yếu tố tiên quyết để thu hút dòng vốn đứng lâu dài.

Mở rộng nguồn cung hàng hóa – bước đi quan trọng

Để dòng vốn quốc tế có điểm đến, thị trường cần một nguồn hàng hoá có quy mô và chất lượng. Các thương vụ IPO lớn đã xuất hiện, điển hình như công ty cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh chào bán 179,5 triệu cổ phiếu tại 80.000 đồng, huy động khoảng 14.360 tỷ đồng. DatVietVAC đang triển khai IPO với 11,15 triệu cổ phiếu và dự kiến niêm yết trên HoSE từ tháng 10/2026.

Khu vực doanh nghiệp nhà nước cũng thúc đẩy cơ cấu lại vốn. SCIC dự kiến bỏ vôồ tổng thể tại 66 doanh nghiệp thời kỳ 2026–2030, góp phần mở rộng nguồn cung và cải thiện thanh khoản. Những bước đi này cùng định hướng từ Nghị quyết Trungương XX về phát triển thị trường vốn sẽ tạo các nền thị sâu lâu dài cho các dòng vốn ngoài.

Nâng hạng chỉ là khởi đầu; việc tạo dựng một thực trạngcầ ninh doanh và đầu tư dài hạn phải đi đôi với chất lượng nguồn cung. Đây là chặng đường dài đối với mọi thành phần của thị trường chứng khoán Việt Nam.