Trong khi nền tảng hoạt động của nhiều doanh nghiệp được cải thiện, mặt bằng định giá của thị trường đang ở mức thấp so với trung bình nhiều năm. Điều này dẫn tới kỳ vọng rằng thị trường có thể bước vào giai đoạn "định giá lại" khi dòng tiền quay trở lại.
Theo FiinGroup tính đến ngày 29/7, có 672 trong tổng số 1.525 doanh nghiệp và ngân hàng niêm yết công bố báo cáo tài chính quý II/2026, đại diện cho khoảng 38,9% tổng vốn hóa thị trường. Tổng lợi nhuận sau thuế của nhóm doanh nghiệp này tăng 25,6% so với cùng kỳ.
Lợi nhuận đi lên, giá cổ phiếu lùi đáy. Mặc dù lợi nhuận tăng, giá cổ phiếu vẫn chịu áp lực điều chỉnh sâu, và động lực tăng trưởng không còn chỉ dựa vào ngành ngân hàng mà còn từ khu vực phi tài chính. Lợi nhuận khu vực phi tài chính tăng tới 36,1%, trong khi khối tài chính chỉ tăng 10,7%.
Diễn biến này phản ánh bức tranh phục hồi đang lan tỏa sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp đầu ngành ghi nhận lợi nhuận hai chữ số, nhóm họ Vin tiếp tục đóng góp lớn và tiêu dùng phục hồi giúp biên lợi nhuận cải thiện.
VN-Index đã có thời điểm lùi về 1.650 điểm trước khi tháng 7 kết thúc với mức giảm gần 7%, khiến nhiều bluechips lùi về vùng đáy dài hạn. Dòng tiền và tâm lý thận trọng trước thông tin thương mại toàn cầu cũng tác động tới diễn biến này, khiến nhà đầu tư thận trọng hơn trong ngắn hạn.
Hệ quả là khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng lợi nhuận và diễn biến giá cổ phiếu ngày càng lớn. Khi lợi nhuận tăng mà định giá phản ánh chậm, P/E của VN-Index ở mức khoảng 10,5x (loại trừ cổ phiếu liên quan Vingroup), so với P/E dự phóng quanh 11,8x, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 5 năm gần đây.
Nhiều tổ chức phân tích bắt đầu trở nên lạc quan hơn. Trong báo cáo chiến lược, MB cho rằng mặt bằng định giá hiện tại đủ hấp dẫn để thu hút dòng tiền quay trở lại, kể cả dòng vốn nước ngoài. Thực tế, khối ngoại đã quay lại mua ròng trong tuần cuối tháng 7 và tiếp tục trong đầu tháng 8, cho thấy khẩu vị rủi ro đang được cải thiện khi định giá trở nên hấp dẫn.
Để thu hẹp khoảng cách định giá, các chất xúc tác được nhắc tới gồm yếu tố mùa vụ. Theo MB (MBS), xác suất VN-Index tăng điểm trong tháng 8 lên tới khoảng 80%, và trong sáu năm gần nhất tháng 8 luôn ghi nhận mức tăng trung bình khoảng 3,9%.
Ngoài ra, làn sóng lãnh đạo doanh nghiệp đăng ký mua cổ phiếu sau nhịp điều chỉnh cũng được chú ý. Các mã có thông tin tăng sở hữu từ nội bộ gồm VCI, PDR, VBB, KDH, MWG, và MSB được theo dõi chặt chẽ bởi nhà đầu tư và có thể hỗ trợ hoạt động mua vào ngắn hạn.