Khi tự doanh phụ thuộc vào diễn biến thị trường, hoạt động cho vay của các Công ty chứng khoán đang nổi lên như một nguồn thu hút sự tăng trưởng. Trong quý II/2026, lãi từ cho vay và phải thu của nhóm CTCK đạt gần 12.000 tỷ đồng, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước. Con số này là mức cao nhất được ghi nhận và cho thấy quý thứ 10 liên tiếp nguồn thu từ cho vay tăng trưởng. Hoạt động cho vay vẫn duy trì đà tăng bất chấp những biến động trên thị trường chứng khoán.
Tổng dư nợ cho vay trên toàn thị trường đã lên khoảng 445.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ margin chiếm khoảng 435.000 tỷ đồng. Nhờ quy mô cho vay mở rộng, doanh thu lãi vay của các CTCK được cải thiện tương ứng. Mặt bằng lãi suất margin đã được các công ty điều chỉnh ở mức khoảng 13–14%/năm nhằm bù đắp chi phí huy động vốn. Trong bối cảnh lãi suất ngân hàng vẫn ở mức cao, xu hướng tăng lãi suất margin được dự báo sẽ tiếp diễn.
Ở góc độ này, nhiều CTCK đã tăng lãi suất cho vay ngoài chương trình ưu đãi để bù đắp chi phí vốn, giữa bối cảnh lãi suất ngân hàng vẫn ở mức cao. Dẫu vậy, doanh thu từ cho vay không đồng nghĩa với lợi nhuận thuần, vì vẫn còn chi phí huy động vốn và chi phí tài chính phục vụ cho vay. Dù vậy, nguồn thu từ cho vay được xem là ổn định hơn so với tự doanh và đang ngày càng góp phần vào cơ cấu lợi nhuận của ngành.
Sự nổi lên của hoạt động cho vay phản ánh những thay đổi trong mô hình kinh doanh của các CTCK, khi tự doanh có mức biến động cao còn môi giới chịu cạnh tranh ngày càng quyết liệt. Điều này thúc đẩy nhiều doanh nghiệp chuyển trọng tâm sang tín dụng chứng khoán để tạo nguồn thu ổn định hơn, đồng thời gợi ý cách tiếp cận thị trường như một hình thức “ngân hàng hóa” bên ngoài hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, mở rộng cho vay đi kèm với rủi ro, đặc biệt khi người vay gặp khó khăn thanh toán, có thể dẫn tới áp lực bán giải chấp và tác động lên thị trường. Vì vậy, quản trị rủi ro và dự phòng trở nên yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng bền vững và ổn định thị trường tài chính.
Nhìn chung, xu hướng tăng trưởng từ cho vay cho thấy một bước ngoặt trong cơ cấu nguồn thu của các CTCK và sự đa dạng hóa nguồn thu ngoài từ tự doanh. Các nhà quản trị và nhà đầu tư theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất margin, danh mục cho vay và chất lượng dự phòng để đánh giá tác động tới lợi nhuận và định giá cổ phiếu của ngành trong ngắn hạn và trung hạn.