Cú huých từ cơ chế IPO và niêm yết đồng thời

Đổi mới quy trình IPO và niêm yết đồng thời tại Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách quan trọng khi Nghị định 245/2025/NĐ-CP cho phép doanh nghiệp đăng ký niêm yết đồng thời với chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Quy định này nhằm rút ngắn thời gian phát hành, tăng hiệu quả huy động vốn và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam.

Việc sửa đổi diễn ra đúng thời điểm Việt Nam được FTSE Russell xác nhận lộ trình lên hạng lên thị trường mới nổi, tạo động lực cho doanh nghiệp và nhà đầu tư khi có thêm lựa chọn huy động vốn thông qua IPO và niêm yết. Lựa chọn hai quy trình ghép thành một khung pháp lý thống nhất sẽ giúp thị trường sơ cấp phát triển bền vững và nâng cao tính dự báo cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Trong thực tế, “IPO không còn được nhìn nhận chủ yếu như thủ tục để doanh nghiệp lên sàn, mà trở về đúng bản chất là công cụ huy động vốn của nền kinh tế,” một quan điểm được nhấn mạnh trong các phân tích gần đây. Điểm nghẽn lâu nay nằm ở chi phí vốn và rủi ro thanh khoản, chứ không phải chỉ ở quy trình giấy tờ.

Điểm thay đổi chính của nghị định là doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ đăng ký niêm yết đồng thời với hồ sơ IPO và dùng chung các tài liệu như cáo bạch, báo cáo tài chính đã kiểm toán, hồ sơ quản trị công ty. Thẩm định được thực hiện theo hướng phối hợp thay vì tuần tự, giúp rút ngắn đáng kể thời gian đưa cổ phiếu giao dịch và tăng khả năng dự báo lộ trình cho nhà đầu tư.

Doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ được hưởng lợi từ sự kết hợp này. Các lợi ích nổi bật bao gồm:

• Giảm chi phí huy động vốn do rút ngắn khoảng thời gian giữa chào bán và niêm yết, giảm phần chiết khấu trong định giá IPO.
• Cải thiện tính minh bạch và định giá nhờ thông tin được công bố đầy đủ và thống nhất cho cả hai thủ tục.
• Tăng hấp dẫn của thị trường sơ cấp nhờ lộ trình dự báo và thời điểm giao dịch cổ phiếu rõ ràng hơn.
• Hỗ trợ việc nâng hạng thị trường khi nguồn vốn công và nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia dễ dàng hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thị trường và nâng cấp lên hạng thị trường mới nổi, cơ chế đăng ký niêm yết đồng thời được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn để huy động vốn từ công chúng khi cơ hội đầu tư xuất hiện, đồng thời tăng tính cạnh tranh của thị trường vốn Việt Nam trên trường quốc tế.