Sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán: Cần cân bằng giữa cải cách và hiệu quả giám sát

Tổng quan về dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán

Phỏng vấn tập trung vào dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm mở ra dư địa cho thị trường phát triển minh bạch và hiện đại, tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Theo quan điểm của ông Lưu Minh Sang, cải cách chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với cơ chế giám sát đủ mạnh để bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Sau hơn 5 năm thi hành kể từ 2019, thị trường đã thay đổi nhanh, với sự phát triển của giao dịch điện tử, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính.

Ông cho rằng một thị trường hiện đại không thể dựa hoàn toàn vào tiền kiểm. “Một thị trường chứng khoán hiện đại không thể chỉ dựa vào tiền kiểm. Thủ tục cần thông thoáng, nhưng cơ chế hậu kiểm và dữ liệu phải mạnh,” ông nhấn mạnh. Ông lưu ý cải cách không chỉ nhằm giản lược giấy tờ, mà còn tăng cường hệ thống công bố thông tin và xử lý vi phạm kịp thời.

Theo dự thảo, khái niệm quỹ hoán đổi danh mục ETF được mở rộng để tiếp nhận “tài sản khác” theo quy định của Chính phủ. Đây có thể mở ra dư địa phát triển ETF mới dựa trên hợp đồng tương lai, hàng hóa, vàng hoặc tài sản tài chính khác. Tuy vậy, khái niệm “tài sản khác” phải được kiểm soát chặt chẽ, tránh rủi ro định giá, thanh khoản và xung đột lợi ích; giới hạn tỷ trọng và nhà đầu tư được áp dụng với các tài sản có rủi ro cao.

Và để dự thảo vừa bảo vệ nhà đầu tư vừa nâng hạng thị trường, ông Lưu Minh Sang nhấn mạnh ba vấn đề cần được chú ý. Thứ nhất, đặt bảo vệ người đầu tư ở vị trí trung tâm; thứ hai, nâng cấp cơ chế công bố thông tin và dữ liệu thị trường; thứ ba, có lộ trình sửa đổi toàn diện Luật trong giai đoạn tới. Ông cho rằng dữ liệu và thông tin là hạ tầng niềm tin của thị trường, và việc đồng bộ giữa các cơ quan như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam là rất quan trọng.

Nói về tương lai, ông cho rằng sau lần sửa đổi này, cần có một Chương trình tổng thể để xây dựng Luật Chứng khoán thế hệ mới hoặc ít nhất là một đợt chỉnh lý toàn diện, nhằm hỗ trợ một thị trường minh bạch, hiện đại và có sức cạnh tranh cao hơn về dài hạn. Dự thảo được kỳ vọng đảm bảo cân bằng giữa tăng trưởng thị trường và hiệu quả giám sát, đồng thời bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và tăng tính minh bạch thông tin.