Tác động của nhà đầu tư cá nhân Mỹ lên thị trường chứng khoán

Những năm gần đây, nhóm nhà đầu tư cá nhân ở Mỹ đã thoát khỏi trạng thái bị xem như “tiền ngu” và trở thành động lực dẫn dắt thị trường. Tỷ lệ hộ gia đình sở hữu cổ phiếu hiện ở mức gần 60%, mức cao nhất toàn cầu, vượt cả bất động sản trong tầm nhìn dài hạn. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng chứng kiến thị phần giao dịch hàng ngày của nhà đầu tư cá nhân tăng lên khoảng 36% tổng số giao dịch cổ phiếu, làm nổi bật vai trò của họ trong biến động giá. Tổng giá trị giao dịch của nhóm này trong năm qua ước đạt 5.000 tỉ USD, vượt cả những gì diễn ra trong thời kỳ đại dịch.

Ba yếu tố chính củng cố niềm tin của nhà đầu tư cá nhân vào thị trường gồm kích thích tài khóa, chính sách cứu trợ và sự phổ biến của công nghệ giao dịch. Chính phủ và ngân hàng trung ương đã bơm tiền hỗ trợ nền kinh tế, gián tiếp chảy vào thị trường qua các hộ gia đình thu nhập cao. Ngoài ra, các nhà hoạch định chính sách liên tục can thiệp khi có rủi ro, giúp thị trường duy trì niềm tin được bảo vệ. Thêm vào đó, các ứng dụng giao dịch chi phí thấp trên điện thoại đang làm đầu tư trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.

Phân tích nhân khẩu học cho thấy nhà đầu tư cá nhân vẫn có đặc điểm tương đối đồng nhất: phần lớn là nam giới trẻ, sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Tuy nhiên, một phần ba số cổ phiếu do nhà đầu tư cá nhân nắm giữ cũng nằm trong danh mục của các quỹ và tổ chức động lực cao, cho thấy sự hoà trộn giữa hai khu vực đầu tư lớn. Một số quỹ đã tung ra sản phẩm đầu tư sao chép danh mục ưa thích bởi nhà đầu tư nhỏ lẻ, trong khi ETFs tăng trưởng nhanh đã vượt số cổ phiếu niêm yết và hiện có lượng tài sản đáng kể, ước tính 140 tỉ USD trong các ETF đòn bẩy trong một thập kỷ gần đây.

Những thay đổi này giúp thị trường trở nên dễ tiếp cận, nhưng không đồng nghĩa với sự công bằng hoàn toàn. Phần lớn cổ phiếu vẫn tập trung trong tay một nhóm khá nhỏ và giàu có, khi 1% dân số sở hữu hơn một nửa thị trường. Tuy vậy, quy mô ngày càng lớn của nhà đầu tư cá nhân đang buộc các nhà hoạch định chính sách phải chú ý nhiều hơn đến diễn biến thị trường và ràng buộc xã hội. Điều này khiến thị trường chứng khoán Mỹ dần mang đặc điểm “quá lớn để sụp đổ”, tương tự sự ổn định được nhìn thấy ở các hệ thống tài chính trước đây.

Dù xu hướng tăng vẫn còn tồn tại, các chuyên gia nhận định nhịp tăng sẽ chịu áp lực khi các yếu tố như lạm phát hay gánh nặng nợ công gia tăng. Những cú sốc này có thể làm gián đoạn dòng thanh khoản và hạn chế khả năng can thiệp của chính phủ nếu cần. Dù vậy, với quy mô và vai trò ngày càng lớn của nhà đầu tư cá nhân, họ được xem là một lực lượng trung tâm có thể định hình diễn biến thị trường ở nhiều chu kỳ tới.