Vì sao Mỹ bất ngờ 'bắt tay' Nhật cứu đồng yên?

Khung thời sự và lý do can thiệp

Ngày 4/8, Mỹ và Nhật Bản đã phối hợp can thiệp nhằm hỗ trợ đồng yen, đánh dấu bước ngoặt hiếm hoi trong chính sách tiền tệ giữa hai nền kinh tế lớn. Động thái này nhằm ngăn đà mất giá của đồng yen và ổn định thị trường trái phiếu cũng như cân bằng địa chính trị khu vực. Theo các số liệu công bố, đồng yen đã rơi xuống mức 163,73 yên đổi 1 USD và sau đó hồi phục quanh 157,57 yên/USD.

Hai nước nhấn mạnh việc sử dụng cơ chế FIMA Repo của Fed, cho phép các ngân hàng trung ương vay thanh khoản bằng USD mà không phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ. Đây được xem là đợt phối hợp đầu tiên giữa Mỹ và Nhật Bản kể từ năm 1998 và phản ứng trước nguy cơ biến động từ hai phía đối với thị trường tài chính toàn cầu.

Các chuyên gia cho rằng động thái này nhằm bảo vệ thị trường trái phiếu Mỹ và tạo điều kiện cho BOJ tiếp tục bình thường hóa chính sách tiền tệ, đồng thời duy trì sự ổn định tài chính toàn cầu. Theo nhận định của các chuyên gia, tác động ngắn hạn có thể hiện rõ nhưng yếu tố dài hạn còn phụ thuộc vào diễn biến trong chính sách của BOJ và dòng vốn toàn cầu.

Quan điểm chuyên gia và các điểm tranh luận

Bà Louise Loo - Trưởng bộ phận Kinh tế châu Á của Oxford Economics cho rằng đây có thể là động cơ chính khiến Washington tham gia chiến dịch này. Bà cho rằng Mỹ muốn bảo vệ lợi ích của mình trước nguy cơ biến động từ chính sách tài khóa của Nhật Bản lan sang thị trường trái phiếu Mỹ.

Cựu nhà phân tích Jesper Koll của Monex cho rằng quan hệ Mỹ-Nhật đã bước sang một giai đoạn hợp tác mới, phát đi tín hiệu về sự sẵn sàng đồng hành khi Nhật Bản cần hỗ trợ. Tuy vậy, Robin Brooks - nhà nghiên cứu tại Brookings Institution nhận định có thể có yếu tố gây tranh cãi khi Mỹ được cho là bán euro để mua yen, điều có thể làm phức tạp thêm nhận thức thị trường.

Triển vọng và tác động dài hạn

Chuyên gia Vishnu Varathan - Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô khu vực châu Á của Mizuho Securities cho rằng sự phối hợp này sẽ tăng hiệu quả của hoạt động can thiệp ở ngắn hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, sức mạnh của đồng yen phụ thuộc vào quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ và diễn biến dòng vốn toàn cầu.

Đa số nhận định cho rằng chỉ có các đợt tăng lãi suất từ BOJ mới tạo nền tảng bền vững cho đồng yen, còn can thiệp trên thị trường ngoại hối vẫn cần đi kèm với các biện pháp cơ cấu và cải thiện nền tảng tài chính. Thêm vào đó, thông tin Mỹ bán đồng euro để mua yen được nêu ra như một điểm tranh luận có thể ảnh hưởng tới cách thị trường hiểu và phản ứng với can thiệp này.

Khía cạnh tác động với thị trường Việt Nam

Trong bối cảnh thị trường Việt Nam, sự kiện can thiệp này được theo dõi sát sao bởi các nhà đầu tư và có thể tác động đến tâm lý lẫn định giá cổ phiếu liên quan đến thị trường ngoại hối và tài sản rủi ro toàn cầu. Dòng tiền và biến động lãi suất trên toàn cầu có thể ảnh hưởng tới dòng vốn nước ngoài và thanh khoản tại VN-Index, dù tác động cụ thể còn phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo của chính sách ở Nhật Bản và Hoa Kỳ.

• FIMA Repo được xem là công cụ chủ chốt để can thiệp mà không buộc phải bán trái phiếu Mỹ.
• Đây là đợt phối hợp đầu tiên giữa hai nước kể từ năm 1998, đánh dấu một giai đoạn hợp tác mới về tiền tệ và địa chính trị.
• Mức giá yen biến động từ 163,73 yên/USD xuống 157,57 yên/USD cho thấy diễn biến ngắn hạn có thể xuất hiện sự biến động nhẹ trong ngắn hạn.
• Triển vọng dài hạn phụ thuộc vào tiến trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ và nguồn cung vốn trên thị trường toàn cầu.