Mảng cho vay trở thành trụ cột lợi nhuận của ngành chứng khoán

Đổi ngôi lợi nhuận của CTCK: cho vay trở thành trụ cột

Trong bối cảnh biến động thị trường và cạnh tranh gay gắt, mảng môi giới đang mất vai trò là nguồn lợi nhuận chủ lực của các CTCK. Nhiều công ty chứng khoán buộc phải chuyển sang các nguồn thu khác để bảo đảm tăng trưởng. Đáng chú ý, lợi nhuận quý II/2026 của cả ngành đạt gần 12,4 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ và gần 60% so với quý 1/2026. Đà tăng ở mảng cho vay và tự doanh được xem là động lực chủ đạo cho lợi nhuận quý này.

Trong kỳ, doanh thu từ cho vay và phải thu, chủ yếu từ lãi cho vay margin, đạt 12,2 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh từ 7,4 nghìn tỷ đồng cùng kỳ năm trước và vượt mức 11,2 nghìn tỷ đồng của quý trước. Thành tích này khẳng định vai trò cho vay như một động lực tăng trưởng chính của nhóm CTCK giữa năm 2026.

Trong kỳ, mảng tự doanh quý II ghi nhận sự cải thiện sau quý I ảm đạm. Lợi nhuận từ tự doanh đạt gần 5,3 nghìn tỷ đồng, tăng tới 48% so với quý 1/2026. Tuy nhiên, mức đóng góp ở mảng này vẫn chưa ở mức đột biến so với cùng kỳ năm trước.

Mảng môi giới gắn liền với danh tiếng của CTCK lại trở thành "nốt trầm" trong bức tranh kinh doanh quý này. Doanh thu mảng này chỉ đạt 3,7 nghìn tỷ đồng, giảm 25% so với quý trước và cũng thấp hơn mức 3,8 nghìn tỷ đồng ở cùng kỳ năm 2025. Điều kiện thanh khoản thị trường đi xuống khiến môi trường kinh doanh của mảng môi giới tiêu cực. Quý 2, giao dịch bình quân ở hai sàn niêm yết chỉ đạt hơn 23,3 nghìn tỷ đồng, giảm 30% so với quý trước. Bên cạnh đó, xu hướng Zero-fee kéo giảm phí giao dịch đang bào mòn nguồn thu từ mảng truyền thống này.

Top lợi nhuận đổi ngôi

Bảng xếp hạng lợi nhuận quý II/2026 cho thấy sự dẫn đầu của nhóm công ty top đầu với các con số kỷ lục. VPBank Securities (VPX) đứng đầu với 1,73 nghìn tỷ đồng lợi nhuận, tăng 298% so với quý trước. Ngay sau đó là TCX với gần 1,7 nghìn tỷ đồng, tăng 47% so với quý trước. SSI lãi 1.231,2 tỷ đồng và VPS lãi 1.104,3 tỷ đồng, dù đều ghi nhận mức lợi nhuận sụt giảm nhẹ so với quý I/2026.

Tuy vậy, nhóm CTCK quy mô nhỏ vẫn đối mặt với rủi ro thua lỗ. CTCK NSI ghi nhận lỗ nặng nhất với 98,1 tỷ đồng, trong khi các tên khác như CV (lỗ 31,3 tỷ đồng), Asam (lỗ 5,6 tỷ đồng) và Đại Việt (lỗ 5,5 tỷ đồng) cũng ở vùng âm.

Áp lực từ chi phí tài chính là xu hướng chung của ngành. Tới cuối tháng 6/2026, dư nợ vay ngắn hạn của nhóm CTCK ở mức gần 484 ngàn tỷ đồng, tương đương 48,5% tổng nguồn vốn. Số tiền này chủ yếu được dùng cho hoạt động cho vay, khi tổng dư nợ cho vay ở mức 454 ngàn tỷ đồng, tương đương 45,5% nguồn vốn.

Một yếu tố khác tác động là mức lãi suất tăng lên trong thời gian qua, làm tăng chi phí lãi vay và đặt bài toán tài chính lên trên bàn các CTCK để thích nghi. Với vai trò hiện tại của mảng cho vay, việc huy động vốn từ các nguồn đi vay sẽ tiếp tục là thách thức và tác động tới biên lợi nhuận nếu chi phí vay tiếp tục gia tăng.