Thị trường chứng khoán Việt Nam kết thúc tháng 7/2026 với một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất từ đầu năm, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu ngân hàng - trụ cột dẫn dắt thị trường. Áp lực từ yếu tố vĩ mô và nội tại đã khiến dòng tiền chuyển sang trạng thái thận trọng. VN-Index đóng cửa ở mức 1.735,49 điểm, đánh mất mốc 1.800 điểm và so với cuối tháng 6, chỉ số này giảm hơn 7%.
Nhóm cổ phiếu ngân hàng chịu ảnh hưởng tiêu cực nhiều hơn thị trường chung, khi chỉ số ngành ngân hàng giảm tới 8,13% trong vòng một tháng. Lạm phát, lãi suất và tỷ giá biến động đã thắt chặt khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư đối với cổ phiếu nhóm này, khiến biên lợi nhuận và chất lượng tài sản được quan tâm trở lại.
Hoạt động bán giải chấp diễn ra trên diện rộng, làm gia tăng áp lực cung và khuếch đại đà giảm. Dòng tiền vốn được nhận diện là đang rút khỏi các cổ phiếu có đòn bẩy cao và độ rủi ro tăng, dù vẫn có một số cổ phiếu ngân hàng cho thấy sự phân hóa tích cực về triển vọng nền tảng đúng với các yếu tố nội tại của từng mã.
Quy mô vốn hóa toàn ngành ngân hàng ước tính bốc hơi khoảng 195.241 tỷ đồng trong tháng 7, tương đương mức giảm 7%. Độ rộng thị trường cũng thu hẹp khi 100% mã cổ phiếu ngân hàng ghi nhận lãi/lỗ âm trong tháng này. Đây là tín hiệu cho thấy tác động của áp lực vĩ mô tới toàn bộ nhóm, chứ không phải một vài mã đơn lẻ.
Về diễn biến theo từng mã, mức giảm sâu nhất thuộc về KLB khi thị giá rơi tới 32%. Các mã như NVB và EIB lần lượt giảm trên 21% và 15%. Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh dù chịu áp lực cũng ghi nhận một số điểm sáng như BID giảm hơn 10%, CTG trên 9% và VCB mất gần 5%.
Dù vậy, bức tranh từ đầu năm 2026 cho thấy sự phân hóa giữa các cổ phiếu ngân hàng. Một số mã vẫn duy trì đà tăng nhờ yếu tố nội tại, nổi bật là MSB với mức tăng gần 29%. Các mã VBB, LPB, STB và ABB cũng ghi nhận mức tăng hai chữ số, cho thấy dòng tiền vẫn có sự chọn lọc thay vì rút lui hoàn toàn khỏi nhóm ngành này.
Thanh khoản tháng 7 cho thấy các dấu hiệu đáng chú ý. Dù giá cổ phiếu giảm mạnh, khối lượng giao dịch bình quân tăng nhẹ khoảng 3%, đạt gần 194 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Tuy nhiên, giá trị giao dịch lại giảm nhẹ, xuống còn khoảng 4.331 tỷ đồng mỗi ngày, phản ánh xu hướng bắt đáy thận trọng nhưng chưa đảo chiều xu hướng chung.
Các cổ phiếu như VBB và SHB vẫn thu hút dòng tiền nhờ câu chuyện riêng, trong đó SHB dẫn đầu thanh khoản với gần 62 triệu cổ phiếu/phiên, tăng gần 19% so với tháng trước. Các mã như VPB và ACB duy trì thanh khoản cao dù biến động về khối lượng. Trong khi đó, nhóm SGB, BAB, PGB ghi nhận thanh khoản ở mức thấp, gần như đóng băng.
Ở yếu tố dòng tiền từ nước ngoài, khối ngoại tiếp tục bán ròng trong tháng 7 nhưng ở mức giảm đáng kể. Giá trị bán ròng tháng này khoảng 236 tỷ đồng (hơn 9 triệu cổ phiếu), cho thấy áp lực rút vốn đã phần nào hạ nhiệt. Tuy nhiên, vẫn có sự phân hóa khi khối ngoại quay sang mua vào một số cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt như HDB, LPB hay SSB.
Nhìn chung, tháng 7/2026 là giai đoạn thử thách với nhóm cổ phiếu ngân hàng do nhiều yếu tố cùng tác động lên thị trường. Độ nhạy với mặt bằng lãi suất, tỷ giá và chất lượng tài sản tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi sát trong những tháng tới. Vai trò dẫn dắt của nhóm ngân hàng vẫn chưa thể thay thế bằng các nhóm ngành khác trong ngắn hạn.