Sau kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, nhà đầu tư đang theo dõi diễn biến thị trường và các tác động từ địa chính trị ở Trung Đông lên tâm lý và định giá cổ phiếu. VN-Index đang tiến gần vùng đỉnh cũ và mức tâm lý quanh 1.900 điểm dưới sự dẫn dắt của một nhóm cổ phiếu trụ, trong khi thanh khoản vẫn chưa được cải thiện.
Trong tháng 4/2026, VN-Index tăng gần 180 điểm, tương đương 10,72%, từ ngưỡng ~1.675 lên trên 1.854. Sự dẫn dắt chính đến từ cặp đôi cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup với VIC và VHM. Ngoài ra, thị trường được tiếp sức bởi FTSE Russell khi Việt Nam được xác nhận vượt qua kỳ đánh giá và dự kiến nâng hạng vào tháng 9/2026.
Về diễn biến chỉ số, tuần trước kỳ nghỉ lễ, VN-Index cho thấy sự cân bằng với lịch sử: 6 lần tăng và 5 lần giảm kể từ năm 2015 đến nay. Năm nay, tuần trước lễ nghỉ lễ được xem là tích cực với mức tăng gần 2%. Nhìn sang các thời kỳ sau kỳ nghỉ, tuần tăng điểm mạnh nhất từng được ghi nhận vào năm 2020 với 5,8%, còn tuần giảm mạnh nhất vào năm 2018 với -6,22%.
Trong tháng 5, hiệu ứng Sell In May, Go Away được nhắc tới như một yếu tố tâm lý quan trọng. Thông thường tháng này thiếu thông tin và dễ dẫn tới thận trọng hoặc chốt lời ở vùng đỉnh. Tuy nhiên trong 10-11 năm gần đây, hiện tượng này đã bị lấn át bởi xu hướng Buy In May với nhiều năm có diễn biến tích cực.
Ví dụ nổi bật là tháng 5/2020 khi Covid-19 khiến thị trường biến động nhưng thanh khoản tăng đột biến và VN-Index tăng; tháng 5/2025 cho thấy VN-Index tăng khoảng 8,67% so với tháng trước với thanh khoản duy trì ở mức cao và khối lượng giao dịch bình quân vượt 900 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Thông tin tích cực cho kỳ vọng vào tháng 5/2026 được gắn với tiến trình vận hành hệ thống và các hiệp định thương mại mới của Việt Nam, giúp xoa dịu áp lực từ phía thuế quan.
Về yếu tố ngoại biên, diễn biến khu vực Trung Đông được cho là tác động lớn nhất tới thị trường trong nước và thế giới trong tháng 5/2026. Thông tin mới nhất cho thấy các động thái từ Mỹ và Iran ảnh hưởng đến giá dầu và sự ổn định khu vực, đồng thời tạo rủi ro bất ngờ cho nhịp giao dịch ở Việt Nam nếu căng thẳng tăng trở lại. | Khi ấy, thị trường trong nước có thể tiếp tục phân hóa, với một số mã trụ đóng vai trò dẫn dắt trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chịu áp lực từ thanh khoản thấp.
Ở trong nước, hiện tượng lệch pha giữa diễn biến chỉ số và diễn biến của phần lớn cổ phiếu cho thấy tâm lý nhà đầu tư còn yếu và thanh khoản chưa được cải thiện. Nhiều phân tích dự báo tháng 5 sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ nét, với các cổ phiếu trụ tiếp tục nâng đỡ VN-Index hoặc thị trường có thể dao động đi ngang để hấp thụ áp lực chốt lời tại vùng đỉnh.