Nới quy định tiền gửi Kho bạc giúp khơi thông thanh khoản ngân hàng

Quy định mới: 80% tiền gửi Kho bạc được tính vào vốn huy động nhằm ổn định thanh khoản

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN, nhằm điều chỉnh các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn cho các tổ chức tín dụng. Quy định mới cho phép 80% tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động của ngân hàng. Động thái này được kỳ vọng giúp các ngân hàng giải tỏa áp lực thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất hệ thống.

Ngân hàng Nhà nước hiện đang thu thập ý kiến rộng rãi về dự thảo này nhằm cập nhật các chuẩn mực quản trị rủi ro hiện đại và thể hiện sự cầu thị trước các đề xuất từ các ngân hàng thương mại.

Điểm căn bản của dự thảo là chuyển đổi từ chỉ tiêu LDR sang CDR và xác định lại cấu phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước trong rổ vốn huy động. Quy định mới cho phép 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động của ngân hàng. Điều này được xem là bước đi nhằm giảm áp lực thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất. Thời hạn áp dụng, cùng các khung đánh giá, được nêu rõ trong dự thảo.

Quy định này nhấn mạnh vai trò của Kho bạc Nhà nước như một nguồn vốn lớn và ổn định, có lúc lên tới nửa triệu tỷ đồng. Việc nới lỏng quy định được cho là sẽ giúp các ngân hàng, đặc biệt nhóm ngân hàng quốc doanh nắm giữ phần lớn tiền gửi Kho bạc, cải thiện tỷ lệ an toàn vốn và giảm bớt áp lực phải tăng lãi suất huy động từ khu vực dân cư.

Theo các phân tích, quy định mới được kỳ vọng đóng vai trò như một "mỏ neo" giúp ổn định mặt bằng lãi suất và tạo điều kiện thuận lợi để các ngân hàng mở rộng quy mô cấp tín dụng cho nền kinh tế. Dữ liệu cho thấy tổng dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối đã tăng gần 11% so với cuối năm 2024.

• VietinBank: 134.625 tỷ đồng tiền gửi Kho bạc, giảm 7% so với cuối năm 2024
• BIDV: 135.865 tỷ đồng, giảm 6,5% so với cuối năm 2024
• Vietcombank: > 136.000 tỷ đồng, tăng gấp 1,8 lần so với đầu năm

Điểm đáng chú ý là dự thảo cũng làm rõ khái niệm cấp tín dụng bao gồm dư nợ cá nhân và tổ chức, cùng với các khoản đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và các khoản ủy thác cấp tín dụng. Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên trì mục tiêu duy trì tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn ở mức tối đa 85% để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống.

Để nâng cao khả năng chống chịu rủi ro, dự thảo bổ sung các tiêu chuẩn Basel III, bao gồm tỷ lệ đòn bẩy, khả năng chi trả và nguồn vốn ổn định ròng. Tỷ lệ đòn bẩy được xem là lớp bảo vệ thứ hai nhằm hạn chế tích tụ vay nợ, nhất là khi các yêu cầu vốn dựa trên rủi ro có thể biến động. Ngày 01/01/2028 được nêu làm thời điểm áp dụng đầy đủ các tiêu chuẩn mới, trừ khi có lộ trình riêng cho từng ngân hàng.

Nhằm khuyến khích sự chủ động của các tổ chức tín dụng trong quản trị rủi ro, dự thảo cho phép áp dụng sớm Basel III với điều kiện tối thiểu 100% và có sự xác nhận từ kiểm toán độc lập. Đồng thời, hệ thống quản lý rủi ro thanh khoản được yêu cầu kiện toàn nhằm nhận diện và đo lường rủi ro chặt chẽ. Những cải tiến này nhằm bảo vệ hệ thống ngân hàng trước biến động của thị trường tài chính trong và ngoài nước và tạo nền tảng cho sự mở rộng tín dụng khi phù hợp.

Các chuyên gia cho rằng quy định mới có thể đóng vai trò là một động lực ổn định cho mặt bằng lãi suất và giúp các ngân hàng mở rộng cấp tín dụng cho nền kinh tế, trong khi vẫn duy trì các biện pháp an toàn tài chính cần thiết.