Đề xuất quy định mới hỗ trợ thanh khoản, giảm áp lực tăng lãi suất cho các ngân hàng

Quy định mới về thanh khoản và LDR/CDR của NHNN có thể giảm áp lực lãi suất

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Dự thảo cập nhật các giới hạn cấp tín dụng, tỷ lệ khả năng chi trả, tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng, và các quy định về trái phiếu Chính phủ, vốn góp và nợ xấu. Một sửa đổi nổi bật là thay thế tỷ lệ LDR (dư nợ cho vay trên huy động) bằng tỷ lệ CDR (dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn). Dự thảo cũng xem xét cách tính LDR/CDR để phản ánh đúng bản chất kinh tế của tín dụng và nguồn vốn.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo là cách xác định các thành phần trong công thức tính CDR. Cụ thể, yếu tố tử số sẽ dựa trên “tổng dư nợ cấp tín dụng” thay vì “tổng dư nợ cho vay”, và mẫu số sẽ điều chỉnh để phản ánh đúng nguồn huy động ngân hàng. Đối với việc tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước (KBNN), dự thảo đề xuất loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn khi tính nguồn vốn huy động, thay vì loại trừ 100% như hiện nay. Theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN và các sửa đổi trước đây, lộ trình loại dần tiền gửi KBNN được triển khai cho đến năm 2026 mới loại hoàn toàn.

Việc điều chỉnh này được đánh giá sẽ là một “bước lùi” để hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong bối cảnh huy động vốn còn gặp khó khăn. Nhóm phân tích cho rằng việc không loại bỏ toàn bộ tiền gửi KBNN sẽ giúp hạ áp lực tăng lãi suất và duy trì mặt bằng lãi suất ở mức ổn định hơn trong ngắn hạn. Dự thảo cũng bổ sung các chỉ tiêu Basel III mới như LEV (đòn bẩy), LCR (tỷ lệ khả năng thanh toán) và NSFR (tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng) nhằm tăng cường tính an toàn vốn.

Ảnh hưởng dự kiến tới nhóm ngân hàng và thanh khoản

Những nội dung thay đổi được cho là sẽ có tác động tích cực đến hệ thống ngân hàng nói chung, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh. Nếu quy định được thông qua, LDR/CDR sẽ giúp các ngân hàng điều chỉnh tín dụng ở mức an toàn. Các ngân hàng này hiện nắm giữ nguồn tiền gửi KBNN lớn, do đó dư địa tăng trưởng tín dụng có thể mở rộng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, việc bổ sung Basel III sẽ tăng cường khả năng quản trị rủi ro và ổn định nguồn vốn cho toàn ngành.

Trong bối cảnh hiện chưa có quyết định cuối cùng, các chuyên gia cho rằng quy định mới có thể góp phần ổn định mặt bằng lãi suất và hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống. Lộ trình điều chỉnh sẽ phụ thuộc vào diễn biến huy động vốn và nhu cầu tín dụng ở từng ngân hàng, cũng như kết quả thực hiện quy định mới khi đi vào thực tế.

Về khía cạnh tài chính, lộ trình hiện hành cho thấy mục tiêu loại 100% tiền gửi KBNN khỏi nguồn vốn huy động đến năm 2026. Dự thảo lần này được xem như một bước điều chỉnh nhằm cân bằng giữa thanh khoản và áp lực lãi suất, đặc biệt đối với nhóm ngân hàng Nhà nước có nguồn tiền gửi từ KBNN lớn nhất. Các ngân hàng sẽ theo dõi sát diễn biến và tác động của dự thảo đến cấu trúc vốn và chi phí vốn trong thời gian tới.