Bối cảnh và mục tiêu quản trị nguồn vốn của ngân hàng

Các ngân hàng được nhấn mạnh cần cân đối nguồn vốn và bảo đảm thanh khoản để đáp ứng các nghĩa vụ chi trả, đồng thời tránh gây xáo trộn mặt bằng lãi suất trên thị trường. Môi trường tiền tệ hiện nay đang chứng kiến áp lực tăng huy động, nhất là từ đầu năm đến nay, khiến nhiều tổ chức tín dụng phải cân nhắc kỹ lưỡng cơ cấu vốn và chi phí vốn.

Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước đã phát đi văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại tuân thủ đúng quy định về lãi suất và nâng cao công tác kiểm tra, chấn chỉnh các hành vi vi phạm, nhằm duy trì sự ổn định của mặt bằng lãi suất và dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh, cũng như các lĩnh vực ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế.

Riêng tại các ngân hàng thương mại, mặt bằng lãi suất huy động vẫn ở mức cao, thậm chí có sự điều chỉnh giảm nhẹ tại một số ngân hàng sau khi đạt đỉnh. Ví dụ, VIB điều chỉnh lãi suất huy động xuống khoảng 7,5%/năm với tiền gửi từ 1 tỷ đồng đến 5 tỷ đồng, và 7,6%/năm với số tiền gửi trên 5 tỷ đồng. Trong khi đó, ngân hàng VietBank áp trần lãi suất ngắn hạn ở mức 4,75%/năm (kỳ hạn 1–5 tháng), các kỳ hạn dài hơn cũng ở mức cao hơn.

Đáng chú ý, một số ngân hàng thương mại đang triển khai các chương trình ưu đãi kèm lãi suất bổ sung, đẩy mức lãi suất tối đa khách hàng nhận được lên đến gần 9%/năm cho một số kỳ hạn dài. Ví dụ, ngân hàng Cake by VPBank áp dụng 7,7%/năm cho kỳ hạn 6–9 tháng và 7,9%/năm cho kỳ hạn từ 10 tháng trở lên; với các chương trình ưu đãi bổ sung, mức lãi suất tối đa có thể lên tới 9,2%/năm cho khách hàng gửi lần đầu và không tất toán trước hạn.

Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) duy trì chương trình huy động vốn lâu dài với mức lãi suất 8,2%/năm cho kỳ hạn 15 tháng, 8,6%/năm cho 24 tháng và 8,8%/năm cho 36 tháng, kéo dài đến 30-6 hoặc cho tới khi đạt mục tiêu huy động. Sacombank cho biết mục tiêu huy động dòng vốn trung–dài hạn nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất–kinh doanh và tiêu dùng thiết yếu, từ đó đóng góp vào nền kinh tế.

Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh lãi suất huy động tháng 3/2026 có xu hướng tăng mạnh, với các kỳ hạn 6 tháng lên tới 9%/năm tại một số ngân hàng. Theo ủy thác của NHNN, dư nợ tín dụng toàn hệ thống ước tăng khoảng 2,02% so với cuối năm trước, trong khi huy động tại TP.HCM và Đồng Nai chỉ tăng 0,46% và tín dụng tăng tới 1,5% so với cuối năm. Chuyên gia Michael Kokalari từ VinaCapital cho rằng mặt bằng lãi suất Việt Nam đã chịu áp lực cao từ năm 2025 do căng thẳng thanh khoản, khiến tăng trưởng tín dụng vượt huy động tới khoảng 5 điểm % giữa hai chỉ số này.

Với mức dầu thô tăng và BoP khó khăn, NHNN vẫn cho rằng ổn định mặt bằng lãi suất góp phần kiềm lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Theo các chuyên gia, để đạt được mục tiêu này, các ngân hàng cần tiếp tục tái cơ cấu nợ, giãn nợ và nâng cao hiệu quả quản trị nguồn vốn nhằm đảm bảo thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, đồng thời không làm gia tăng áp lực lên mặt bằng lãi suất chung.

Điểm tổng kết: Mặt bằng lãi suất tiền gửi tại nhiều ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao với nhiều mức kỳ hạn khác nhau, từ ngắn hạn tới lâu dài. Các ngân hàng cũng cân nhắc kỹ lưỡng nguồn vốn nhằm đảm bảo thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng mà không gây áp lực lên chi phí vốn cũng như mặt bằng lãi suất chung trên thị trường. Các động lực này sẽ tiếp tục được theo dõi trong thời gian tới khi NHNN và các NH tập trung quản trị rủi ro và cân đối vốn giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiền gửi.