Khi trái phiếu 'định giá' lại cổ phiếu: Lợi suất toàn cầu đang tác động thế nào đến VN-Index?

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng gây áp lực lên thị trường chứng khoán

Trong phiên giao dịch ngày 3/9, VN-Index mở cửa từ mức 1.832,12 điểm, sau khi tăng 5,55% trong tháng 8. Áp lực bán xuất hiện từ đầu phiên, có thời điểm kéo chỉ số xuống 1.802,11 điểm, thấp hơn tham chiếu khoảng 30 điểm. Lực cầu sau đó giúp thị trường hồi phục, kết thúc phiên sáng tại 1.821,61 điểm, giảm 10,51 điểm nhưng đã lấy lại gần 20 điểm so với đáy.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 4,79% vào ngày 2/9, tăng 60 điểm cơ bản so với đầu năm. Lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng mạnh hơn, từ 3,47% lên 4,39%, tương ứng 92 điểm cơ bản. Sự thu hẹp chênh lệch giữa hai kỳ hạn phản ánh kỳ vọng lãi suất duy trì cao trong ngắn hạn. Không chỉ tại Mỹ, lợi suất trái phiếu tại Anh, Đức và Pháp cũng đi lên, khiến tỉ suất sinh lời yêu cầu đối với tài sản rủi ro có xu hướng dịch chuyển.

Giá vốn VND tăng cao, định giá chịu sức ép

Trong nước, CPI tháng 8 tăng 4,89% so với cùng kỳ, bình quân 8 tháng tăng 4,45%. Lạm phát cơ bản tăng 4,24%, hạn chế khả năng giảm lãi suất. Cuối ngày 28/8, lãi suất liên ngân hàng qua đêm ở mức 7,5%, tăng 4,5 điểm phần trăm chỉ trong một tuần. Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng gần 54.900 tỉ đồng qua thị trường mở, nhưng chi phí vay ngắn hạn vẫn tăng mạnh.

Cán cân thương mại 8 tháng nhập siêu 20,46 tỉ USD, trong đó tư liệu sản xuất chiếm 94,1% kim ngạch nhập khẩu, tạo nhu cầu ngoại tệ lớn. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm tăng lên 4,3%, cao hơn 1,05 điểm phần trăm so với cuối năm trước; kỳ hạn 10 năm ở 4,45%, tăng 0,41 điểm phần trăm. Chi phí vốn doanh nghiệp cũng leo thang, với lãi suất bình quân trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong 7 tháng đầu năm khoảng 9,5%, riêng bất động sản tháng 7 lên đến 12,5%/năm.

Hệ quả đến định giá và các ngành

Khi chi phí vốn tăng, hệ số P/E của cổ phiếu có thể thu hẹp ngay cả khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng. Nếu P/E giảm 10%, EPS phải tăng khoảng 11,1% để giữ giá trị; nếu P/E giảm 15%, EPS cần tăng 17,6%. Các ngành nhạy cảm với lãi suất như bất động sản, chứng khoán, ngân hàng sẽ chịu tác động rõ rệt hơn. Doanh nghiệp sản xuất đối mặt với chi phí nguyên liệu nhập khẩu và tỉ giá. Áp lực có thể xuất hiện ở định giá trước, sau đó dần lan sang biên lợi nhuận của doanh nghiệp.