Khơi thông dòng vốn trung hạn và dài hạn

Khơi thông dòng vốn trung hạn và dài hạn: bối cảnh và mục tiêu

Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam xác định việc định hướng dòng vốn từ ngắn hạn sang trung hạn và dài hạn là yếu tố then chốt để thị trường vốn phát triển theo chiều sâu và bền vững.

Đề án đặt mục tiêu xây dựng một thị trường tài chính đồng bộ, hiện đại và hội nhập, có cấu trúc cân đối và vai trò quan trọng trong cấp vốn trung hạn và dài hạn cho nền kinh tế; từ đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Chuyển dịch cơ cấu nhà đầu tư

Theo Đề án, đến năm 2045 TTTC Việt Nam được kỳ vọng có trình độ phát triển cao, vận hành theo nguyên tắc thị trường và có hệ thống thể chế, hạ tầng và sản phẩm đạt chuẩn quốc tế.

Về mục tiêu cụ thể, đến 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên TTCK ước đạt khoảng 15% GDP; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP; và quy mô tổng tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng 11,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Ưu tiên nhà đầu tư tổ chức và tăng chất lượng dòng vốn

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải, nhà đầu tư cá nhân hiện chiếm khoảng 85% tổng số, trong khi các nhà đầu tư tổ chức vẫn ở mức rất nhỏ. Tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, tỉ lệ này thường ở mức 60%-80%.

Việc điều chỉnh cơ cấu sẽ giúp dòng vốn từ các tổ chức chảy vào các kênh trung hạn và dài hạn, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thay vì các hoạt động lướt sóng ngắn hạn.

Tăng chiều sâu cho thị trường vốn

Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2026-2030 nhu cầu vốn để đạt tăng trưởng hai chữ số ước lên tới 38 triệu tỷ đồng, trong khi nguồn lực từ ngân sách Nhà nước chỉ đáp ứng được khoảng 8,5 triệu tỷ đồng— chưa đến 20% tổng nhu cầu.

Phần vốn còn lại dự kiến huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế với ước tính 5,4 triệu tỷ đồng, cao gấp đôi tổng huy động của giai đoạn 2020-2025. Ngành ngân hàng có dư địa vốn hạn chế để đáp ứng nhu cầu dài hạn.

Vai trò và lợi ích của đầu tư tổ chức

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, hệ thống ngân hàng với đặc thù huy động ngắn hạn không thể đảm nhận toàn bộ nhu cầu vốn dài hạn nếu không đối mặt rủi ro về cân đối kỳ hạn; vì vậy TTTC phát triển theo chiều sâu cần vai trò cung ứng vốn trung hạn và dài hạn của các nhà đầu tư tổ chức.

Các chuyên gia cho rằng khi nhà đầu tư là tổ chức tham gia tích cực, giá trị doanh nghiệp sẽ được phản ánh đúng hơn, tính minh bạch thị trường tăng lên và rủi ro “tháo chạy” khi đối mặt cú sốc tài chính được giảm bớt, từ đó thị trường trở nên bền vững hơn.

Khẩu hiệu và động lực cho sự phát triển

Việc tái cấu trúc cơ cấu đầu tư và định hướng dòng vốn một cách chọn lọc được kỳ vọng tạo dựng một hệ sinh thái tài chính an toàn, minh bạch và hấp dẫn, đồng thời khẳng định vị thế của TTTC Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

• Chuyển từ dòng vốn ngắn hạn sang trung hạn và dài hạn để hỗ trợ doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.
• Tăng sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức và đẩy mạnh tính thanh toán minh bạch của thị trường.
• Phát triển các sản phẩm tài chính đa dạng cho quỹ đầu tư dài hạn và quỹ hưu trí.
• Định vị TTCK Việt Nam như một kênh huy động vốn trung hạn và dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế.