Doanh nghiệp ô tô vốn hóa 1,7 tỷ USD "sống khỏe" nhờ cổ tức từ các liên doanh

VEA: Doanh nghiệp ô tô lớn nhất niêm yết nhờ cổ tức từ liên doanh

Trong khi VEAM không trực tiếp bán xe, VEA đang được xem là doanh nghiệp ô tô có vốn hóa lớn nhất trên sàn Việt Nam nhờ nguồn cổ tức ổn định từ các liên doanh ô tô. Cụ thể, VEAM nắm 30% vốn tại Honda Việt Nam, 20% tại Toyota Việt Nam và 25% tại Ford Việt Nam.

Những liên doanh này được xem là “cỗ máy tạo tiền” của VEAM khi đóng góp gần như toàn bộ lợi nhuận cho công ty trong nhiều năm qua. Tính tới thời điểm hiện tại, VEAM đã nhận tổng cộng khoảng 54.512 tỷ đồng cổ tức từ các liên doanh kể trên từ năm 2018 đến nay. Trong đó Honda Việt Nam đóng góp khoảng 44.500 tỷ đồng, chiếm hơn 80% tổng cổ tức VEAM nhận được.

Trên thị trường, VEA có vốn hóa khoảng 45.700 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,7 tỷ USD, và được xem là doanh nghiệp ô tô tỷ đô duy nhất đang niêm yết. Nguồn cổ tức từ liên doanh được VEAM ghi nhận đều đặn khoảng 6.000-7.000 tỷ đồng mỗi năm, giúp công ty duy trì dòng tiền ổn định bất chấp quy mô sản xuất và doanh thu từ hoạt động chính có đóng góp ở mức tương đối khiêm tốn.

Năm 2025, ba liên doanh này chi cho VEAM khoảng 6.554 tỷ đồng cổ tức. Honda Việt Nam đóng góp tới 5.932 tỷ đồng, Toyota Việt Nam 264 tỷ đồng và Ford Việt Nam 359 tỷ đồng. Sang 6 tháng đầu năm 2026, Honda Việt Nam tiếp tục chi trả gần 6.200 tỷ đồng cổ tức cho VEAM, trong khi Toyota và Ford chưa thực hiện chia lợi nhuận.

Nhờ nguồn thu từ cổ tức, VEAM đã duy trì dòng tiền ổn định và ít phụ thuộc vào hoạt động sản xuất, kinh doanh xe tải. Tình hình tài chính cho thấy lợi nhuận của VEAM vượt xa doanh thu từ hoạt động cốt lõi do phần lớn lợi nhuận đến từ đầu tư liên doanh, được ghi nhận theo phương pháp vốn chủ sở hữu. Tính tới cuối tháng 6/2026, VEAM sở hữu gần 18.000 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng, giúp doanh nghiệp có nguồn thu tài chính từ lãi tiền gửi ở mức đáng kể mỗi năm.

Đóng góp cổ tức từ liên doanh không phải là riêng VEAM. Ví dụ, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) ghi nhận lợi nhuận trước thuế cao nhờ cổ tức từ Heineken Việt Nam và đạt gần 3.300 tỷ đồng từ cổ tức năm 2025, dù lợi nhuận từ hoạt động lõi có biên lợi nhuận thấp. Trong 5 năm gần đây, Satra đã nhận khoảng 17.900 tỷ đồng cổ tức từ Heineken, là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược đầu tư liên doanh ở các tập đoàn nhà nước và doanh nghiệp lớn khác.