Nghịch lý Ngân hàng: Room Ngoại và Cổ phiếu Đói Vốn

Nghịch lý room ngoại và vốn đầu tư nước ngoài ở ngân hàng Việt Nam

Trong bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam có sức khỏe tài chính lành mạnh và biên lợi nhuận hấp dẫn, một nghịch lý đang xuất hiện: room ngoại còn rất nhiều nhưng vốn đầu tư nước ngoài lại thận trọng đổ vốn vào cổ phiếu ngân hàng.

Theo số liệu vĩ mô, thị trường hiện có 27 ngân hàng niêm yết với tổng cổ phiếu lưu hành hơn 94,8 tỷ đơn vị. Tổng hạn mức nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài tại nhóm này là khoảng 24,4 tỷ cổ phiếu, nhưng hiện khối ngoại mới lấp đầy khoảng trên 60% của dư địa này.

Phân tích và số liệu cụ thể về room ngoại

Hơn 9,5 tỷ cổ phiếu ngân hàng bị khối ngoại bỏ qua cho thấy dư thừa room lớn nhưng dòng tiền quốc tế chưa hấp thụ toàn diện. Tuy nhiên, tình trạng này không đồng đều giữa các ngân hàng mà phản ánh sự phân hóa sâu sắc về chất lượng tài sản và triển vọng tăng trưởng.

Những ngân hàng dẫn đầu room ngoại như SHB (SAHABANK), SSB (SeABank), BID (BIDV), VCB (Vietcombank) và MSB (Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam) chiếm tới hơn 49% tổng dư địa còn trống của toàn ngành.

Đáng chú ý, SHB có lượng room hở lớn với trên 1,24 tỷ cổ phiếu, còn SeABank sau khi mở room tối đa 30% tạo ra khoảng trống trên 1 tỷ cổ phiếu.

Những diễn biến đối với cổ phiếu từng nhóm room

Ngược lại, các cổ phiếu ngân hàng có hiệu quả hoạt động cao như ACB, TCB, hay MBB gần như luôn ở mức trần hoặc chỉ còn vài chục triệu cổ phiếu dư cho giao dịch công khai.

Ngành ngân hàng hiện đang có sự chuyển dịch: nhà đầu tư nước ngoài ngày càng chọn lọc theo chất lượng tài sản, khả năng duy trì lợi nhuận và triển vọng mở rộng tín dụng, khiến room hở không phải là tín hiệu tiêu cực mà là một thách thức định giá dựa trên thực lực của từng ngân hàng.

Ràng buộc và cơ hội trong tương lai

Nhiều ngân hàng đang tích cực chờ đợi các cú hích từ chính sách để nới room. VCBS cho rằng có hai cú hích lớn sẽ tháo gỡ hạn chế này: (1) nới room cho các ngân hàng tái cơ cấu lên tới 49%, nhằm kích hoạt làn sóng M&A và mở cửa cho đối tác chiến lược nước ngoài, và (2) tiến tới nâng hạng thị trường sang Emerging Markets khi FTSE Russell hoàn thiện cơ chế.

Việc mở rộng room và gắn kết với tiến trình của FTSE Russell được cho là sẽ thu hút dòng vốn ETF toàn cầu, qua đó ảnh hưởng tích cực đến định giá cổ phiếu ngân hàng có dư địa room lớn.

Theo ông Petri Deryng, Giám đốc quản lý Quỹ Pyn Elite Fund, sự phân hóa chất lượng tài sản là lý do dòng tiền chỉ tập trung ở một số tên đầu ngành và bỏ qua phần còn lại. “Sự phân hóa về chất lượng tài sản giữa các ngân hàng là lý do khiến dòng tiền chỉ tập trung vào một vài cái tên đầu ngành và bỏ trống phần còn lại” là nhận định được nhiều chuyên gia đồng thuận. TS. Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng các ngân hàng đang chờ đợi một đối tác nước ngoài chiến lược để tăng tính dài hạn của nguồn vốn và công nghệ.

VCBS dự báo điểm nghẽn về room ngoại sẽ dần được tháo gỡ nhờ hai cú hích từ chính sách: (1) mở room cho ngân hàng tái cơ cấu lên tới 49% và (2) lộ trình nâng hạng thị trường. Điều này có thể thu hút vốn từ các quỹ ETF toàn cầu và tác động tích cực đến định giá cổ phiếu ngân hàng có dư địa room lớn.

Nhìn chung, hiện tượng room ngoại còn nhiều và sự dịch chuyển dòng vốn từ ngoại sang nội sẽ quyết định nhịp tăng trưởng tiếp theo của nhóm cổ phiếu ngân hàng tại thị trường Việt Nam.