Khơi thông nguồn vốn qua chứng khoán, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững

Khơi thông nguồn vốn qua chứng khoán và vai trò của UBCKNN

Hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế" diễn ra sáng 2/7 tại TP Hồ Chí Minh do UBCKNN tổ chức, nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn trung và dài hạn thông qua phát hành chứng khoán. Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN, cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu duy trì tăng trưởng ở mức hai chữ số. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, việc huy động hiệu quả nguồn lực cho đầu tư được xem là yếu tố quyết định. Nền tảng cho tăng trưởng bền vững được xây dựng từ tính minh bạch và quản trị doanh nghiệp được nâng cao thông qua phát hành chứng khoán.

Ngoài vai trò vốn hóa, thị trường chứng khoán được xem là công cụ chuyển đổi nguồn vốn nhàn rỗi thành nguồn lực cho các doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi và quản trị tốt. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã khẳng định vị thế là kênh dẫn vốn hiệu quả thông qua các kênh phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp. Các con số cho thấy sự tham gia ngày càng lớn của nhà đầu tư và doanh nghiệp trong năm vừa qua, qua đó hỗ trợ các chiến lược đầu tư và phát triển sản phẩm của các doanh nghiệp được niêm yết.

Trong bối cảnh hội nhập và nâng hạng thị trường, FTSE Russell đã nâng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, bước đi được cho là sẽ thu hút dòng vốn nước ngoài và cải thiện thanh khoản. Các đại diện của UBCKNN cho rằng sự mở cửa này đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý và hành chính ngày càng rõ ràng, minh bạch hơn để đảm bảo sự tin cậy của nhà đầu tư.

Tại hội nghị, UBCKNN cam kết tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và đưa Luật Chứng khoán sửa đổi vào thực thi, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ và đối thoại với thị trường nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các thành viên thị trường. Sau sự kiện tại TP Hồ Chí Minh, UBCKNN cho biết sẽ mở rộng phổ biến các quy định về chào bán và phát hành chứng khoán tại Hà Nội vào ngày 7/7 tới đây, nhằm tăng cường nhận thức và sự tuân thủ trên toàn quốc.

Thống kê và kết quả huy động vốn trong năm 2025 và 2026

Hai kênh huy động vốn qua chứng khoán cho thấy diễn biến tích cực và sự phục hồi niềm tin trên thị trường. Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp tư nhân đạt 763,5 nghìn tỷ đồng, thể hiện nhu cầu mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp. Đến giữa tháng 6/2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114,1 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 148,8 nghìn tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025. Các con số này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng thị trường đang được củng cố.

Khung pháp lý và cam kết cải cách

UBCKNN nhấn mạnh việc nâng cao tính minh bạch và quản trị doanh nghiệp không chỉ giúp củng cố niềm tin nội địa mà còn tạo đà để TTCK Việt Nam hội nhập sâu rộng và thu hút dòng vốn nước ngoài. Hai văn bản quy phạm pháp luật gần đây được coi là bước đột phá trong việc thúc đẩy việc huy động vốn và quản lý dòng tiền. Trong đó, Nghị định 245/2025/NĐ-CP giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và gắn chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với niêm yết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp. Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định chào bán và giao dịch trái phiếu riêng lẻ, với yêu cầu rõ nét về mục đích sử dụng vốn, quản lý dòng tiền và công khai hồ sơ pháp lý dự án, giúp nhà đầu tư có cơ sở để đánh giá tính khả thi và rủi ro.

• Đảm bảo môi trường phát hành minh bạch, chuyên nghiệp và an toàn hơn nhằm thu hút vốn đầu tư.
• Yêu cầu rõ ràng về mục đích sử dụng vốn và công khai thông tin dự án cho các đợt phát hành trái phiếu tư nhân.
• Khuyến khích doanh nghiệp lên kế hoạch phát hành phù hợp với định hướng dài hạn và yêu cầu quản trị tốt.

Việc nâng cao tính minh bạch và quản trị mở ra cơ hội cho dòng vốn nước ngoài khi Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Phó Chủ tịch UBCKNN cho rằng các doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc sử dụng các công cụ huy động vốn trên thị trường và xây dựng chiến lược phát hành phù hợp với định hướng dài hạn. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính thông qua sửa đổi Luật Chứng khoán và tăng cường ứng dụng công nghệ để hỗ trợ doanh nghiệp và thị trường tiến tới một khuôn khổ thị trường mở và hiệu quả hơn.