Diễn biến phân hóa của thị trường Việt Nam trong năm 2025 và nửa đầu 2026 cho thấy VN-Index tiếp tục tăng, nhưng phần lớn cổ phiếu lại diễn biến yếu. VN-Index tăng chủ yếu nhờ một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm VIN gồm VIC, VHM, VRE, VPL, chiếm khoảng 30% vốn hóa thị trường. Khi thiếu nhóm này, thị trường thực tế chỉ tăng khoảng 17%. Đến cuối tháng 4/2026, bức tranh chung trông như đang đứng yên.
Trong 400 cổ phiếu niêm yết trên HOSE, hiệu suất trung bình năm 2025 chỉ đạt 2,8%. Sự phân hóa mạnh mẽ này tạo ra nghịch lý với diễn biến của chỉ số và làm nhà đầu tư cảm thấy danh mục của mình bị bỏ lại phía sau. Các nhà quản lý và nhà đầu tư cá nhân phải đối mặt với thách thức chọn đúng cổ phiếu dẫn sóng giữa dòng tiền tập trung vào vài cổ phiếu lớn.
Theo VinaCapital, kết quả kinh doanh quý 1/2026 của các doanh nghiệp niêm yết trên cả 3 sàn cho thấy lợi nhuận tổng hợp tăng 35% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp lại không tăng hoặc giảm dù lợi nhuận tăng. Ví dụ, cổ phiếu HPG có lợi nhuận sau thuế quý I/2026 lên đến 9.056 tỷ đồng, tăng 170% so với cùng kỳ, nhưng P/E dự phóng 2026 chỉ khoảng 8–9,7 lần, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 10 năm là 10,5 lần.
Ví dụ khác, cổ phiếu MWG ghi nhận lợi nhuận quý I/2026 là 2.758 tỷ đồng, tăng 78,2%, nhưng giá cổ phiếu quanh mức 77.000 đồng mỗi cổ phiếu, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 113.000 đồng/cp mà BSC Research đưa ra. Sự lệch giữa lợi nhuận và định giá cổ phiếu cho thấy dòng tiền đang lệch khỏi nền tảng cơ bản và chịu ảnh hưởng của yếu tố đầu cơ và cổ phiếu dẫn sóng.
Định giá thị trường nhìn chung vẫn ở vùng hấp dẫn nếu loại trừ nhóm Vingroup. Theo các nguồn dữ liệu, P/E toàn thị trường quanh mức 10 lần, gần vùng đáy từng xuất hiện trong các giai đoạn căng thẳng như năm 2020 hay khủng hoảng tín dụng 2023. Nguồn tin từ Bloomberg cho thấy bối cảnh này đang hình thành một chu kỳ tái định giá khi dòng tiền bắt đầu lan tỏa trở lại.
Ngoài tác động từ thị trường, các yếu tố vĩ mô như đầu tư công và nâng hạng thị trường đang hình thành động lực mang tính cấu trúc. Khi dòng tiền quay lại, các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt nhưng chưa được thị trường chú ý có thể được định giá lại và đóng góp vào triển vọng dài hạn của danh mục.