Theo ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS), sau gần 30 năm phát triển, quy mô vốn hóa thị trường đã đạt hơn 10,57 triệu tỷ đồng, tương đương 82,3% GDP năm 2025. Giá trị giao dịch bình quân đạt gần 29.300 tỷ đồng mỗi phiên, nhưng bước phát triển tiếp theo không nằm ở điểm số hay thanh khoản.
Trong chương trình Talk show Phố Tài chính, ông Linh nhấn mạnh ba yếu tố quyết định chiều sâu thị trường: chất lượng doanh nghiệp, dòng vốn dài hạn và năng lực nhà đầu tư. Thị trường cần chuyển từ phát triển quy mô sang nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, từ tìm kiếm cơ hội giao dịch sang xây dựng danh mục và quản trị tài sản dài hạn.
Ông Linh cho rằng nhà đầu tư không chỉ nhìn lợi nhuận tăng bao nhiêu mà cần đánh giá doanh nghiệp sử dụng bao nhiêu vốn để tạo ra tăng trưởng đó. Hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng lợi nhuận và khả năng chuyển lợi nhuận thành dòng tiền kinh doanh sẽ ngày càng quan trọng.
Một doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhưng phải vay nợ liên tục hoặc dòng tiền yếu chưa chắc tạo giá trị bền vững. Ngược lại, doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và hiệu quả sử dụng vốn cao sẽ chống chịu tốt hơn qua các chu kỳ. Đặc biệt sau khi FTSE Russell nâng hạng, dòng vốn ngoại có ở lại lâu dài hay không phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp và tính minh bạch.
Thị trường trưởng thành cần sự tham gia lớn hơn của các quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ hưu trí. Những dòng vốn này thường nắm giữ dài hạn, ít phụ thuộc vào biến động ngắn hạn. Việt Nam hiện có khoảng 14,1 triệu tài khoản chứng khoán, nhưng số lượng lớn chưa đồng nghĩa với chất lượng nhà đầu tư.
Ông Linh nhấn mạnh câu hỏi quan trọng là người dân có hiểu mình đầu tư vào đâu, biết kiểm soát rủi ro và có phương pháp tích lũy tài sản dài hạn hay không. Đầu tư cổ phiếu chỉ nên là một phần trong kế hoạch tài chính cá nhân, với việc phân bổ hợp lý giữa thanh khoản, tăng trưởng và mục tiêu dài hạn.
Định hướng phát triển ngành quỹ đang được thúc đẩy với mục tiêu đến năm 2030 có 500 quỹ đầu tư, nâng số người sở hữu chứng chỉ quỹ lên 2,5 triệu và tổng tài sản ròng của các quỹ đạt tương đương 5% GDP. Điều này mở ra thêm lựa chọn cho nhà đầu tư cá nhân trong việc phân bổ tài sản.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng chuyên nghiệp, lợi thế không thuộc về người giao dịch nhiều nhất mà thuộc về người hiểu doanh nghiệp, kiểm soát rủi ro và kiên trì với chiến lược dài hạn. Thành công của thị trường vốn không chỉ đo bằng điểm số VN-Index mà bằng giá trị đồng vốn tạo ra cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và nền kinh tế.