Tâm điểm VIF 2027: Đâu là câu chuyện của chứng khoán Việt Nam hậu nâng hạng?

Sau khi FTSE Russell chính thức đưa thị trường chứng khoán Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, câu hỏi lớn không chỉ dừng lại ở việc dòng vốn quốc tế có ồ ạt chảy vào hay không, mà còn là điều gì giúp dòng tiền này ở lại lâu dài. Đây sẽ là một trong những trọng tâm được các chuyên gia phân tích tại Vietnam Investment Forum (VIF) 2027, dự kiến diễn ra ngày 12/11 tại Hà Nội.

Quá trình nâng hạng và những thách thức ban đầu

Trong giai đoạn đầu sau nâng hạng, 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào FTSE Global All Cap Index với tỷ trọng đầu tư 10%. Quá trình phân bổ sẽ tiếp tục theo từng giai đoạn đến tháng 9/2027. World Bank đánh giá cột mốc này là kết quả của chuỗi cải cách kéo dài, từ việc bỏ yêu cầu ký quỹ trước cho nhà đầu tư nước ngoài, tăng cường công bố thông tin bằng tiếng Anh, đến vận hành hệ thống giao dịch mới và mở rộng giao dịch qua global broker.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy dòng vốn ngoại chưa lập tức đảo chiều. Trong tháng 9, thời điểm quyết định có hiệu lực, khối ngoại vẫn bán ròng gần 4.830 tỷ đồng trên HOSE. Ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT chứng khoán HSC, nhận định rằng dòng vốn từ nhà đầu tư tổ chức không nhất thiết xuất hiện ngay sau quyết định nâng hạng. Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup, lưu ý các quỹ chủ động vẫn phân bổ dựa trên triển vọng lợi nhuận, chất lượng doanh nghiệp và bối cảnh vĩ mô, không chỉ phụ thuộc vào việc thay đổi phân loại thị trường.

Điều kiện để dòng vốn ngoại ở lại

Khả năng tiếp cận thị trường là yếu tố then chốt. Ông Lyndon Chao, Giám đốc Điều hành ASIFMA, cho rằng trong 12–24 tháng tới, Việt Nam cần ưu tiên phát triển mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), hoàn thiện cơ chế non-prefunding, mở rộng cho vay chứng khoán và ETF. Ngoài ra, các vấn đề về sở hữu nước ngoài, free-float, thanh khoản và xử lý giao dịch quy mô lớn cũng cần được chú trọng.

Ở cấp độ doanh nghiệp, nhà đầu tư tổ chức đặc biệt quan tâm đến quản trị công ty, chất lượng báo cáo tài chính, tính minh bạch thông tin, quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tăng trưởng rõ ràng. Một thị trường được nâng hạng mở rộng tập nhà đầu tư, nhưng đồng thời nâng cao tiêu chuẩn cạnh tranh. Vốn hóa chứng khoán Việt Nam hiện vẫn tập trung lớn vào tài chính và bất động sản, trong khi các thị trường châu Á khác đang thu hút dòng tiền vào công nghệ, AI và bán dẫn. Điều này đặt ra yêu cầu về nguồn cung cổ phiếu mới và quy mô doanh nghiệp để hấp thụ vốn ngoại hiệu quả.

Bối cảnh vĩ mô và định hướng phát triển

Ngoài câu chuyện cổ phiếu, vị thế của Việt Nam trên thị trường vốn quốc tế cũng được củng cố. Ngày 8/10, tổ chức R&I lần đầu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam lên mức đầu tư BBB-, trong khi Fitch vẫn duy trì BB+ với triển vọng Ổn định. Tuy hai hệ thống xếp hạng độc lập, nhưng cùng đặt ra yêu cầu về minh bạch, chất lượng thể chế và khả năng tiếp cận vốn, góp phần tạo nền tảng cho dòng vốn bền vững.

Những vấn đề này sẽ được thảo luận chuyên sâu tại VIF 2027 với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành:

• Ông Nguyễn Sơn – Chủ tịch HĐTV VSDC, đại diện hạ tầng thị trường.
• TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, góc nhìn vĩ mô và dòng vốn.
• PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM.
• Bà Trịnh Quỳnh Giao – CEO PVI AM, góc nhìn quản lý tài sản.
• Bà Nguyễn Thị Triều – CEO Blue Bridge Investment Partners.
• Ông Nguyễn Duy Linh – CEO SHS và Bà Cao Thị Ngọc Quỳnh – Giám đốc Khối Khách hàng tổ chức VNDirect.

Sự kết hợp các góc nhìn từ hạ tầng thị trường, chính sách vĩ mô, quản lý quỹ và định chế tài chính sẽ giúp trả lời câu hỏi: Việt Nam cần làm gì tiếp theo để biến cột mốc nâng hạng thành động lực tăng trưởng dài hạn cho thị trường vốn. Đây chính là tâm điểm mà VIF 2027 sẽ mang đến cho nhà đầu tư và doanh nghiệp.