Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ vượt 5%

Lợi suất trái phiếu Mỹ vượt 5%: Cấu trúc khác biệt so với năm 2007

Ngày 23/9, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 5 năm tăng 20 điểm cơ bản lên 5,03%, vượt đỉnh 4,99% của năm 2023. Cùng ngày, lợi suất kỳ hạn 10 năm đóng cửa ở 5,11%, kỳ hạn 30 năm lên 5,4%, trong khi kỳ hạn 2 năm dừng quanh 4,9%.

Chất xúc tác cho đợt tăng này bao gồm giá dầu cao, dữ liệu kinh tế Mỹ mạnh và phiên đấu thầu trái phiếu kỳ hạn 5 năm có nhu cầu yếu bất ngờ. Giới đầu tư so sánh mốc 5% với năm 2007, nhưng cấu trúc lần này gần với năm 1994 hơn khi Fed mới bắt đầu chu kỳ thắt chặt.

Khác biệt cốt lõi so với năm 2007

Năm 2007, lợi suất 10 năm chạm 5% khi lãi suất Fed đã ở 5,25%, đường cong lợi suất phẳng đến đảo ngược. Hiện tại, Fed vừa tăng 25 điểm cơ bản lên biên độ 3,75% - 4%, lần tăng đầu tiên kể từ 2023, và thị trường định giá thêm các lần tăng tiếp theo kéo sang 2027.

Lợi suất 10 năm hiện cao hơn lãi suất điều hành khoảng 125 điểm cơ bản, phản ánh khoản bù rủi ro cho duration dài khi lạm phát và nguồn cung trái phiếu không chắc chắn. Nền tảng là cú sốc cung năng lượng với giá dầu trên 100 USD/thùng và CPI tháng 8 ở mức 3,4%.

Danh mục 60/40 và chức năng phòng hộ

Trái phiếu chỉ làm tốt vai trò phòng hộ khi mốc 5% xuất hiện ở cuối chu kỳ thắt chặt. Khi lạm phát vượt khoảng 3% và cú sốc đến từ phía cung, cả cổ phiếu và trái phiếu cùng bị định giá lại bởi lãi suất, như năm 1994 và 2022 đã chứng minh.

Kịch bản nguy hiểm nhất hiện nay là lạm phát năng lượng dai dẳng buộc Fed tăng tiếp lãi suất, khiến cổ phiếu công nghệ bị chiết khấu mạnh hơn. Chiến lược hợp lý là thu lợi tức ở kỳ hạn ngắn và trung bình với mức 4,9% - 5%, thay vì mua trái phiếu 30 năm ở 5,4% với kỳ vọng Fed đảo chiều.

Kênh truyền dẫn vào Việt Nam

Áp lực tỷ giá tại Việt Nam không đến từ đồng USD khi DXY chỉ quanh 101 điểm, mà nằm ở cán cân thương mại. Tám tháng đầu 2026, Việt Nam nhập siêu 20,46 tỷ USD khi nhập khẩu tăng 35,3% trong khi xuất khẩu chỉ tăng 22,4%.

Hóa đơn năng lượng cao và nhu cầu thiết bị cho hạ tầng hút ngoại tệ, trong khi FDI giải ngân 17,25 tỷ USD không theo nhịp nhu cầu nhập khẩu hàng tháng. Lợi suất Mỹ ở 5% làm hẹp dư địa nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước khi chênh lệch lãi suất VNĐ - USD thu hẹp.

Mặt bằng lãi suất tiền gửi thực tế đã lên tới 9%/năm tại gần 10 ngân hàng, cao hơn biểu niêm yết 7,8%. Khoảng cách 100-150 điểm cơ bản giữa biểu công khai và mức chào thực tế phản ánh chi phí vốn cận biên, và mặt bằng lãi suất cho vay sẽ điều chỉnh theo sau một đến hai quý.

Tác động đến tài sản tại Việt Nam

Với nhà đầu tư Việt Nam, bộ ba bất động sản, tiền gửi và vàng chịu tác động khác nhau. Lợi suất cho thuê căn hộ Hà Nội chỉ khoảng 3% trong khi tiền gửi đạt 8,5-9%, khiến vị thế bất động sản dùng đòn bẩy thả nổi chịu áp lực lớn.

Vàng SJC chịu rủi ro kép khi giá bán 145,5 triệu đồng/lượng cao hơn mức quy đổi quốc tế khoảng 7%. Mốc 5% lần này không phải rủi ro tín dụng kiểu 2007, cú sốc với Việt Nam sẽ đi qua chi phí vốn nội địa trước khi qua tỷ giá, và pha thắt chặt có thể kéo dài hơn năm 2023.