Biên an toàn của chứng khoán Việt Nam còn bao nhiêu?

Lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam ghi nhận tăng trưởng mạnh qua các quý, đạt 51% trong quý 2/2026. Mặc dù chỉ số VN-Index vẫn duy trì ở vùng cao, nhưng định giá thị trường hiện thấp hơn mức bình quân 5 năm, với P/E chỉ ở mức 12,7 lần, theo báo cáo của Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) do Chứng khoán BIDV (BSC) biên soạn.

Định giá thấp hơn trung bình lịch sử

Tại ngày 28/08/2026, chỉ số P/E của thị trường chứng khoán Việt Nam đạt 12,7 lần, thấp hơn 6% so với bình quân 5 năm qua. So với các thị trường trong khu vực, mức định giá này cũng thấp hơn mặt bằng chung của ASEAN, nơi cổ phiếu giao dịch quanh 14-17 lần lợi nhuận. VN-Index đóng cửa tháng 8 ở 1.832,12 điểm, giảm 5% so với đỉnh 1.927 điểm hồi tháng 5, trong khi vốn hóa toàn thị trường đạt 409,5 tỷ USD, tương đương 84% GDP năm 2025, vẫn còn cách mục tiêu 120% GDP vào năm 2030.

Sự thu hẹp P/E đến từ việc lợi nhuận doanh nghiệp tăng nhanh hơn giá cổ phiếu. Theo dự báo của Bloomberg, Việt Nam thuộc nhóm thị trường có P/E dự phóng thấp nhưng tăng trưởng lợi nhuận cao trong khu vực, theo cả bộ chỉ số MSCI và FTSE.

Lợi nhuận tăng tốc nhưng phân hóa

Lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 35% trong năm 2025, sau đó tăng tốc lên 40% trong quý 1/2026 và 51% trong quý 2/2026. Riêng nhóm doanh nghiệp thuộc rổ VN-Index tăng 47,4% trong quý 2. Tuy nhiên, mức tăng trưởng bình quân che đi sự phân hóa lớn giữa các ngành.

• Dầu khí: +255%
• Bất động sản: +214%
• Bán lẻ: +105%
• Tài nguyên cơ bản: +91%
• Dịch vụ tài chính: +40%
• Ngân hàng: +25%

Trong khi đó, lợi nhuận ngành công nghệ giảm 2%, hàng cá nhân và gia dụng giảm 9%, du lịch và giải trí giảm 79%, ô tô và phụ tùng giảm 82%. Các ngành tăng trưởng ba chữ số chủ yếu đến từ nền so sánh thấp hoặc yếu tố chu kỳ, như giá năng lượng hay thị trường bất động sản phục hồi. Ngân hàng – nhóm có vốn hóa lớn nhất – tăng trưởng 25%, đóng vai trò nền tảng cho định giá chung.

So sánh với khu vực

Năm 2026 chứng kiến đà tăng mạnh của nhiều thị trường châu Á nhờ làn sóng đầu tư vào chuỗi giá trị trí tuệ nhân tạo. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng 76% trong năm 2025 và thêm 62% từ đầu năm 2026 đến tháng 8, theo Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc (KOFIA). Tại Nhật Bản, Nikkei 225 lần đầu vượt 70.000 điểm vào ngày 16/06/2026. Thái Lan có chỉ số SET tăng 26,6% với giá trị giao dịch 8 tháng tăng 62,6%, còn Campuchia tăng 54% từ cuối năm 2025.

Về định giá, cổ phiếu Philippines giao dịch quanh 8-9 lần lợi nhuận, trong khi ASEAN khác ở mức 14-17 lần và chỉ số toàn cầu 21,4 lần. Với P/E 12,7 lần, Việt Nam nằm ở khoảng giữa, thấp hơn mặt bằng ASEAN nhưng cao hơn Philippines, cùng tốc độ tăng lợi nhuận thuộc nhóm cao nhất.

Yếu tố bào mòn biên an toàn

Dù định giá thấp, thị trường vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Thanh khoản hệ thống đang căng khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, chênh lệch tín dụng - huy động gần 2,6 triệu tỷ đồng, tỷ lệ cho vay trên huy động khoảng 115%, khiến lãi suất tăng. Lạm phát nhích lên do thuế quan, đầu tư công chuyển tiếp và cú sốc năng lượng từ Trung Đông. Khối ngoại bán ròng hơn 3,7 tỷ USD trong 8 tháng, trong khi nhà đầu tư cá nhân trong nước – chiếm 70% giá trị giao dịch – là lực đỡ chính, tạo sự biến động mạnh theo tâm lý ngắn hạn.

Tuy nhiên, BSC kỳ vọng nửa cuối năm có diễn biến tích cực hơn khi đầu tư công tăng tốc, tín dụng giữ quanh 15%, áp lực tỷ giá giảm và lãi suất ổn định. Dòng vốn ngoại cũng được kỳ vọng hồi phục nhờ Fed bớt thắt chặt và lộ trình nâng hạng của FTSE Russell.