Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 284/2026/NĐ-CP về quản lý tài sản mã hóa chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt trong hành lang pháp lý cho thị trường crypto tại Việt Nam. Tuy nhiên, trái với nhiều dự đoán, đây không phải là thời điểm nhà đầu tư cá nhân buộc phải rút tài sản khỏi các sàn quốc tế như Binance hay Bybit.
Nghị định quy định mức phạt từ 180 – 200 triệu đồng đối với hành vi cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép. Ngoài ra, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp bổ sung như buộc nộp lại lợi nhuận bất hợp pháp, tịch thu phương tiện vi phạm hoặc yêu cầu gỡ bỏ website, phần mềm giao dịch. Các chế tài này áp dụng trực tiếp lên tổ chức cung cấp dịch vụ, không nhắm vào nhà đầu tư cá nhân.
Đối với người Việt giao dịch tài sản mã hóa, theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, chế tài xử phạt chỉ được áp dụng sau 6 tháng kể từ ngày tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép. Điều này có nghĩa là ngày 1/9 không phải là hạn chót để nhà đầu tư đóng tài khoản trên Binance hay chuyển toàn bộ tài sản về sàn nội.
Thời điểm quan trọng thực sự là khi Bộ Tài chính cấp giấy phép cho sàn đầu tiên. Từ thời điểm đó, nhà đầu tư mới có thêm 6 tháng để điều chỉnh hành vi. Hiện tại, chưa có tổ chức nào được cấp giấy phép nên khoảng chuyển tiếp này vẫn chưa bắt đầu.
Mặc dù nhà đầu tư cá nhân chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng các nền tảng giao dịch quốc tế như Binance, Bybit, OKX đang bước vào vùng rủi ro pháp lý mới. Từ 1/9, hoạt động quảng cáo, tiếp thị hoặc cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa mà không có giấy phép sẽ bị xử phạt, tạo áp lực lên các mắt xích hoạt động tại Việt Nam như quảng cáo, mạng lưới giới thiệu khách hàng hay nhân sự kinh doanh.
Cấu trúc pháp lý yêu cầu tổ chức vận hành sàn phải là doanh nghiệp Việt Nam có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, trong đó ít nhất 65% vốn thuộc các cổ đông tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài không được sở hữu quá 49%. Điều này khiến các sàn quốc tế khó có thể hoạt động độc lập, thay vào đó cần hợp tác với doanh nghiệp trong nước.
OKX đã đi trước khi đầu tư chiến lược vào CAEX cùng HashKey Capital, bên cạnh các cổ đông trong nước như VPBankS và LynkiD. CAEX đã công bố hoàn tất vốn 10.000 tỷ đồng, đáp ứng điều kiện khắt khe về vốn. Mô hình này được xem là bản mẫu cho cách các sàn quốc tế tham gia thị trường Việt Nam thông qua hợp tác với pháp nhân nội địa.
Trong khi đó, Binance chưa công khai cấu trúc tương tự, nhưng đã tuyển Tổng giám đốc thị trường Việt Nam tại TP.HCM với yêu cầu kinh nghiệm pháp lý và quan hệ trong nước. Bybit cũng có cuộc gặp với lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, tuy nhiên chưa có thương vụ cụ thể nào giống OKX – CAEX xuất hiện.
Hiện có một số ứng viên tiềm năng cho giấy phép vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa, gồm các pháp nhân liên quan đến VPBankS, Techcombank – TCBS, VIX và nhiều doanh nghiệp khác. CAEX nổi lên nhờ đã công bố đủ vốn, có hậu thuẫn từ định chế tài chính trong nước và đối tác quốc tế như OKX, HashKey Capital. TCEX thuộc hệ sinh thái Techcombank cũng đã tiến xa trong quy trình hồ sơ.
Tuy nhiên, cho đến khi Bộ Tài chính ký giấy phép đầu tiên, thị trường vẫn đang ở trạng thái chờ đợi. Các doanh nghiệp cần vượt qua nhiều điều kiện khó khăn như chứng minh vốn góp, đáp ứng cơ cấu cổ đông, cơ sở vật chất và an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4. Sự kiện cấp phép sẽ quyết định thời điểm nhà đầu tư cá nhân phải tuân thủ các quy định mới.
Về dài hạn, nếu Việt Nam cấp phép cho một nhóm sàn nội, sau sáu tháng các nền tảng offshore sẽ phải lựa chọn giữa hợp tác trong nước hoặc dần mất lợi thế tiếp cận thị trường. Cuộc đua giành giấy phép hiện nay có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với chính sự kiện ngày 1/9, phản ánh chiến lược của từng doanh nghiệp trong bối cảnh pháp lý mới.