Đầu tư công tăng tốc, cổ phiếu vật liệu xây dựng bước vào cuộc đua phân hóa lợi nhuận

Đầu tư công tăng tốc thúc đẩy phân hóa lợi nhuận của cổ phiếu vật liệu xây dựng

Giải ngân vốn đầu tư công quay trở lại trong tuần 17-23/7 với ước tính 12.937,1 tỷ đồng, gấp 1,8 lần so với tuần trước. Lũy kế từ đầu năm, tổng vốn giải ngân đạt khoảng 390.947 tỷ đồng, tương đương 38,5% kế hoạch Thủ tướng giao.

Diễn biến này được xem là tín hiệu tích cực đối với nhóm doanh nghiệp vật liệu xây dựng khi hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và công trình công cộng bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Cùng với đó, thị trường bất động sản dân dụng cũng có dấu hiệu phục hồi ở một số phân khúc, góp phần cải thiện nhu cầu tiêu thụ xi măng, đá xây dựng, nhựa đường, thép và các loại vật liệu hoàn thiện.

Kết quả kinh doanh quý II cho thấy sự hưởng lợi chưa đồng đều trong ngành. Theo giới phân tích, nửa cuối năm thường là giai đoạn giải ngân đầu tư công mạnh nhất do áp lực hoàn thành kế hoạch năm, đồng nghĩa nhu cầu vật liệu có thể tiếp tục tăng trong các tháng còn lại của 2026.

Ở thị trường chứng khoán, cổ phiếu ngành vật liệu xây dựng đang được quan tâm trở lại khi giới đầu tư kỳ vọng doanh thu và lợi nhuận phản ánh rõ hơn tác động từ làn sóng đầu tư công trong các quý tới. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp báo lỗ hoặc tăng trưởng khiêm tốn trong quý II do tiến độ ghi nhận doanh thu chưa theo kịp tốc độ giải ngân và áp lực cạnh tranh cùng biến động chi phí đầu vào ảnh hưởng tới biên lợi nhuận.

Trong bối cảnh sự phân hóa ngày càng rõ, một số doanh nghiệp được nhận định có lợi thế từ mỏ nguyên liệu gần công trình trọng điểm, quy mô cung ứng lớn và tài chính lành mạnh sẽ cải thiện kết quả sớm hơn. Nhóm cổ phiếu đá xây dựng được theo dõi sát sao nhờ kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp từ tiến độ giải ngân. Điểm sáng được ghi nhận ở các mã như HT1 (CTCP Xi măng Vicem Hà Tiên), VGC (Viglacera) và PLC (Nhựa đường Petrolimex), trong khi một số mã như KSB và DHA tiếp tục được đánh giá có triển vọng nhờ hoạt động khai thác và cung ứng vật liệu thi công.

Theo đánh giá của giới phân tích, mục tiêu cho ngành vật liệu xây dựng không phải ở mức tăng trưởng đồng nhất mà là sự phân hóa giữa các doanh nghiệp có nguồn lực và khả năng vận hành tốt với các đơn vị phụ thuộc nhiều vào thị trường bất động sản hay xuất khẩu. Cổ phiếu nhóm này đang có nhịp tăng nhờ kỳ vọng từ đầu tư công và các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt khi dư địa giải ngân còn lớn ở nửa cuối năm. Các chuyên gia cho rằng động lực lớn nhất vẫn là tiến độ giải ngân, và nếu được duy trì, doanh thu quý III và quý IV hứa hẹn sẽ được cải thiện rõ rệt.

• HT1 (Xi măng Vicem Hà Tiên): quý II ghi nhận doanh thu gần 2.261 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 138 tỷ đồng, lần lượt tăng >23% so với cùng kỳ.
• VGC (Viglacera): quý II lợi nhuận trước thuế đạt trên 1.000 tỷ đồng, tăng khoảng 42% so với cùng kỳ nhờ hai mảng cho thuê hạ tầng và vật liệu xây dựng phục hồi.
• PLC (Nhụa đường Petrolimex): hưởng lợi từ nhu cầu cao, nhờ tiến độ thi công các tuyến cao tốc tăng lên, dù biên lợi nhuận cũng chịu ảnh hưởng bởi giá dầu thế giới.
• Xu hướng ngành tập trung vào các doanh nghiệp có mỏ nguyên liệu gần dự án vàđiểm tựa tài chính mạnh, nhằm tối ưu biên lợi nhuận trong giai đoạn phân hóa.

Nhìn chung, động lực lớn từ giải ngân đầu tư công và phục hồi thị trường bất động sản có thể nâng đỡ doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng trong quý III–IV/2026, nhưng khoảng cách giữa các doanh nghiệp sẽ tiếp tục được nới rộng tùy thuộc khả năng chuyển hóa cơ hội thành kết quả thực tế. Theo VNDIRECT, để đạt mức tăng trưởng hai chữ số cho năm 2026, nền kinh tế Việt Nam cần tăng trưởng gần 12% trong 6 tháng cuối năm, và đà đầu tư công được xem là một động lực then chốt. Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy tỷ lệ giải ngân 6 tháng đầu năm 2026 ở mức 30,9% kế hoạch, vẫn thấp so với yêu cầu và so với cùng kỳ năm trước. Dự địa giải ngân còn lớn khi nhiều dự án hạ tầng trọng điểm bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Hơn nữa, sự phục hồi của thị trường bất động sản, đặc biệt ở phân khúc nhà ở và công nghiệp, có thể gia tăng nhu cầu cho các sản phẩm vật liệu xây dựng và giảm bớt sự phụ thuộc vào đầu tư công. Tuy nhiên, triển vọng từng doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa cơ hội thành doanh thu và lợi nhuận thực tế, và nhà đầu tư được khuyến nghị xem xét kỹ lưỡng vị thế cạnh tranh, bảng cân đối và khả năng mở rộng thị phần của từng doanh nghiệp trong bối cảnh ngành ngày càng phân hóa.

Hải Giang