Đầu tư công: Động lực tăng trưởng kinh tế giữa bối cảnh áp lực tiêu dùng và xuất khẩu

Trong bối cảnh tiêu dùng và xuất khẩu đối mặt với nhiều thách thức, lãi suất ngân hàng có dấu hiệu tăng và chi phí vốn ở mức cao, đầu tư công được xem là động lực quan trọng để duy trì tăng trưởng. Theo nghiên cứu sơ bộ, mỗi khi giải ngân vốn đầu tư công tăng thêm 1% so với năm trước, GDP có thể tăng thêm 0,058%, cho thấy dư địa của khu vực này còn lớn để đóng góp cho nền kinh tế.

Năm 2026, Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công với tổng vốn lên tới 995.000 tỷ đồng, tăng khoảng 93.000 tỷ đồng so với năm trước. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn là điểm nghẽn và cần được thúc đẩy để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai chữ số cho nền kinh tế.

Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 2/2026, giá trị giải ngân đạt gần 55.740 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch năm. Nguyên nhân chủ yếu tập trung ở vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và các thủ tục đầu tư phức tạp dẫn tới chậm tiến độ.

Tại nhiều địa phương, các biện pháp đẩy nhanh giải ngân được triển khai mạnh mẽ. Tại Hà Nội, hơn 9.500 tỷ đồng được bố trí cho các dự án hạ tầng trọng điểm như cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Ngọc Hồi. Tỉnh Phú Thọ yêu cầu rút ngắn thời gian chuẩn bị để đảm bảo triển khai 36 dự án với tổng vốn gần 5.000 tỷ đồng trong năm nay. Ở TP.HCM, lãnh đạo thành phố mong muốn giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, trong đó quý I được đặt mục tiêu tối thiểu 15%. Đồng Nai cũng đẩy nhanh tiến độ cho Vành đai 4 và các dự án vốn lớn khác nhằm đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Không chỉ tập trung vào giải ngân, công tác chuẩn bị đầu tư cũng được đẩy mạnh. Thủ tướng yêu cầu các địa phương phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để hoàn thiện thủ tục cho các dự án trọng điểm như cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng và đoạn Hòa Bình - Mộc Châu, đồng thời kết nối Hà Nội với sân bay Gia Bình phục vụ sự kiện Hội nghị APEC 2027. Các tuyến Vành đai 4 TP.HCM, Vinh - Thanh Thủy và Hòa Lạc - Hòa Bình cũng được đặt mục tiêu khởi công trong dịp lễ kỷ niệm sắp tới. Riêng dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài yêu cầu lựa chọn nhà đầu tư hoàn tất ngay trong tháng 4.

Đầu tư công không chỉ đóng vai trò kích thích tăng trưởng mà còn là động lực nâng cấp hạ tầng, đặc biệt ở lĩnh vực giao thông, logistics và năng lượng. Việc cải thiện chất lượng hạ tầng dự kiến sẽ thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và hỗ trợ định hướng phát triển do Chính phủ đề ra trong giai đoạn tới. Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích, Khối Khách hàng cá nhân tại Yuanta Việt Nam, đây sẽ là một trong những động lực chính cho tăng trưởng kinh tế.

Về mặt định giá cổ phiếu liên quan đến đầu tư công, ông Nguyễn Hải Thành từ Công ty Chứng khoán MB cho biết phân tích P/B của nhóm doanh nghiệp xây dựng vẫn đang ở mức hấp dẫn so với các giai đoạn trước. Những cổ phiếu như CTD, CII và HHV được xem là có P/B dưới 1 và có tiềm năng thu hút dòng tiền khi bối cảnh giải ngân được cải thiện.

Nhìn chung, đầu tư công được kỳ vọng là một trong những động lực giúp Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng và cân bằng nguồn vốn, đồng thời thu hút vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Mặc dù không phải yếu tố duy nhất quyết định tăng trưởng 2026, đây được xem là động lực ưu tiên mà Chính phủ và các địa phương đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ và giải ngân.

Điểm nổi bật và tác động đến doanh nghiệp Việt Nam

995.000 tỷ đồng vốn đầu tư công cho năm 2026 và sự cạnh tranh giữa các địa phương trong phân bổ nguồn lực.
Tiến độ giải ngân hiện tại 55.740 tỷ đồng (5,6% kế hoạch) cho thấy thách thức về giải ngân và các thủ tục liên quan.
Hà Nội, TP.HCM và Đồng Nai đặt mục tiêu giải ngân cao và đẩy nhanh các dự án trọng điểm như cầu, đường cao tốc và Vành đai 4.
Những cổ phiếu liên quan đến xây dựng và hạ tầng như CTD, CII, HHV có thể được lưu ý khi điều kiện giải ngân được cải thiện.