Tự doanh thời chứng khoán biến động : Người lãi trăm tỷ, kẻ gánh lỗ nặng
NeoAI tóm tắt
Hoạt động tự doanh của các công ty chứng khoán trong quý III/2026 ghi nhận sự phân hóa lớn: VIX, VND, VCI và APG ghi nhận lợi nhuận giảm sâu hoặc lỗ do biến động tài sản FVTPL, trong khi ABS bứt phá với lợi nhuận tăng 6,8 lần. Điều này tạo áp lực giảm giá đối với hầu hết cổ phiếu chứng khoán bị ảnh hưởng, ngoại trừ ABS hưởng lợi tích cực.
Cổ phiếu ảnh hưởng:
VIX
Tiêu cực
"Lợi nhuận sau thuế quý III giảm đến 93% do phát sinh lỗ từ tài sản FVTPL (lỗ gần 1.718 tỷ đồng) và lỗ bán tài sản tài chính tăng, gây áp lực lớn lên giá cổ phiếu."
VND
Tiêu cực
"Lợi nhuận sau thuế giảm 65% do chi phí lỗ từ FVTPL tăng từ 355 tỷ lên hơn 702 tỷ đồng, đồng thời khoản đầu tư vào HSG giảm giá trị tới 160 tỷ đồng, ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả kinh doanh."
VCI
Tiêu cực
"Lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 4,98 tỷ đồng, giảm 98% so với cùng kỳ, do lãi FVTPL giảm hơn 60% và lỗ tăng vọt lên trên 193 tỷ đồng, tác động xấu đến giá cổ phiếu."
ABS
Tích cực
"Lợi nhuận sau thuế tăng gấp 6,8 lần lên gần 316 tỷ đồng nhờ lãi FVTPL tăng gần 20 lần (411,8 tỷ đồng), chủ yếu từ lãi bán và chênh lệch đánh giá lại, là động lực tích cực cho giá cổ phiếu."
APG
Tiêu cực
"Công ty ghi nhận lỗ sau thuế 108 tỷ đồng do lỗ đánh giá lại FVTPL lên tới 119 tỷ đồng, chủ yếu từ cổ phiếu KOS giảm sâu, khiến cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh."
Hoạt động tự doanh đã trở thành yếu tố tạo nên sự phân hóa lớn về kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán trong quý III/2026. Trong khi một số doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng vọt nhờ danh mục đầu tư hiệu quả, nhiều công ty khác lại chịu lỗ nặng do biến động giá tài sản tài chính. Dưới đây là diễn biến chi tiết tại một số công ty tiêu biểu.
Chứng khoán VIX: Lợi nhuận giảm gần 93%
Chứng khoán VIX ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý III chỉ đạt 173,8 tỷ đồng, giảm gần 93% so với cùng kỳ. Doanh thu hoạt động giảm 36,4% xuống hơn 2.047 tỷ đồng, trong khi chi phí tăng mạnh do phát sinh lỗ từ tài sản FVTPL.
Cụ thể, công ty ghi nhận lãi 1.630 tỷ đồng từ tài sản FVTPL nhưng lỗ lên tới gần 1.718 tỷ đồng, khiến chênh lệch chuyển sang âm. Lãi bán tài sản tài chính chỉ đạt 89 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức gần 1.375 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, trong khi lỗ bán tài sản tăng lên hơn 352 tỷ đồng.
Tại cuối quý III, danh mục FVTPL của VIX có giá trị hợp lý hơn 23.099 tỷ đồng, tăng 59% so với đầu năm và chiếm khoảng 58% tổng tài sản. Việc mở rộng quy mô danh mục không giúp bảo vệ lợi nhuận trước biến động giá.
VNDIRECT và VietinBank Securities đồng loạt sụt giảm
Tại VNDIRECT, doanh thu từ tài sản FVTPL đạt khoảng 1.137 tỷ đồng, nhưng khoản lỗ từ nhóm tài sản này tăng từ 355 tỷ đồng lên hơn 702 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế quý III giảm khoảng 65% xuống 329,5 tỷ đồng, đồng thời doanh thu môi giới cũng suy giảm.
Đáng chú ý, VNDIRECT nắm giữ hơn 55 triệu cổ phiếu HSG với giá gốc khoảng 554 tỷ đồng, nhưng giá trị hợp lý cuối tháng 9 chỉ còn gần 394 tỷ đồng, thấp hơn giá gốc khoảng 160 tỷ đồng. Khoản chênh lệch này phản ánh sự nhạy cảm của danh mục trước biến động giá cổ phiếu.
Chứng khoán VietinBank cũng ghi nhận kết quả kém tích cực khi lãi từ tài sản FVTPL giảm hơn 60% xuống 152,2 tỷ đồng, trong khi lỗ từ tài sản này tăng lên trên 193 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế quý III chỉ còn 4,98 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 98% so với cùng kỳ.
ABS bứt phá nhờ tự doanh
Ngược lại với nhiều công ty, Chứng khoán An Bình (ABS) ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý III đạt 376,5 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế gần 316 tỷ đồng, cao gấp 6,8 lần cùng kỳ. Khoản lãi FVTPL đạt 411,8 tỷ đồng, cao gần 20 lần quý III/2025, chủ yếu từ lãi bán tài sản tài chính 268 tỷ đồng và chênh lệch đánh giá lại 110 tỷ đồng.
Trong tổng lợi nhuận trước thuế, lợi nhuận đã thực hiện đạt khoảng 302,4 tỷ đồng, còn lợi nhuận chưa thực hiện khoảng 74,1 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh thu môi giới của ABS giảm 59% xuống 15,4 tỷ đồng, cho thấy tự doanh là động lực chính.
APG lỗ 108 tỷ đồng do cổ phiếu KOS
Chứng khoán APG ghi nhận khoản lỗ sau thuế 108 tỷ đồng trong quý III, trái ngược với mức lãi 19 tỷ đồng cùng kỳ. Nguyên nhân chính đến từ khoản lỗ đánh giá lại tài sản FVTPL lên tới gần 119 tỷ đồng.
Danh mục cổ phiếu niêm yết của APG tại cuối quý có giá gốc khoảng 227 tỷ đồng, nhưng giá trị hợp lý chỉ còn khoảng 100 tỷ đồng. Báo cáo tài chính bán niên cho thấy danh mục chủ yếu là cổ phiếu KOS của Kosy, vốn giảm sâu trong quý III.
Các trường hợp trên cho thấy hiệu quả tự doanh phụ thuộc vào cơ cấu tài sản, thời điểm mua bán và biến động thị trường. Việc chỉ nhìn vào doanh thu hoặc lãi FVTPL đơn lẻ là chưa đủ để đánh giá chất lượng hoạt động tự doanh.