Thanh khoản chứng khoán: Thách thức từ lãi suất và vốn ngoại
NeoAI tóm tắt
Bài viết phân tích tình trạng thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam suy giảm mạnh, với giá trị giao dịch bình quân trên HOSE giảm từ khoảng 30.000 tỷ đồng/phiên (quý III/2025) xuống còn khoảng 13.000 tỷ đồng/phiên, tỷ lệ giao dịch/vốn hóa chỉ còn 0,15%. Nguyên nhân chính đến từ lãi suất tiền gửi và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng, khiến nhà đầu tư chuyển vốn sang kênh tiết kiệm, cùng với áp lực từ lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm trên 5% ảnh hưởng tới tỷ giá và chính sách tiền tệ. Kết quả kinh doanh quý III/2026 được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 15% nhưng không đủ mạnh để dẫn dắt thị trường. Thông tin mang tính thách thức đối với khả năng hồi phục của VN-Index.
Thanh khoản suy giảm mạnh
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn giao dịch trầm lắng nhất trong nhiều năm. Giá trị giao dịch bình quân phiên trên sàn HOSE đã giảm từ khoảng 30.000 tỉ đồng mỗi phiên trong quý III/2025 xuống chỉ còn khoảng 13.000 tỉ đồng mỗi phiên trong vài tháng gần đây.
Tỉ lệ giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân phiên trên tổng vốn hóa sàn HOSE đã rơi xuống mức thấp nhất nhiều năm, chỉ còn khoảng 0,15% – bằng 1/4 so với một năm trước. Trong khi giá trị giao dịch giảm gần 60%, vốn hóa thị trường lại tăng gần 20% trong cùng giai đoạn, phản ánh tình trạng “xanh vỏ đỏ lòng” kéo dài.
Nguyên nhân từ lãi suất và dòng vốn ngoại
Các chuyên gia cho rằng lãi suất tiền gửi ngân hàng tăng mạnh cùng chiều với lợi suất trái phiếu chính phủ đã khiến nhà đầu tư trong nước chuyển vốn từ chứng khoán sang kênh tiết kiệm. Đồng thời, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 5% tạo thêm áp lực lên tỉ giá và thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.
Khi lợi suất tài sản phi rủi ro bằng USD tăng, chênh lệch lợi suất USD – VND trở nên kém thuận lợi, gây áp lực lên tỉ giá và buộc nhà điều hành phải cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô. Nếu lợi suất Mỹ tiếp tục tăng, chi phí vốn và dòng tiền đầu tư có thể bị ảnh hưởng tiêu cực, gây bất lợi cho khả năng hồi phục của VN-Index.
Kỳ vọng từ kết quả kinh doanh quý III
Mùa công bố kết quả kinh doanh quý III/2026 được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm cơ sở để nhà đầu tư đánh giá triển vọng doanh nghiệp. Một số công ty chứng khoán dự báo lợi nhuận toàn thị trường có thể tăng khoảng 15% so với cùng kỳ, nhưng tốc độ tăng trưởng có khả năng chậm lại do hiệu ứng nền thấp giảm dần.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng kết quả kinh doanh quý III chưa phải là chất xúc tác đủ mạnh để dẫn dắt toàn bộ thị trường, vì báo cáo tài chính chưa được kiểm toán và thời điểm ghi nhận doanh thu, chi phí có thể tạo khác biệt đáng kể giữa các kỳ. Do đó, nhà đầu tư cần xem xét kỹ chất lượng lợi nhuận và dòng tiền của từng doanh nghiệp để đánh giá tính bền vững.